محمد سعيد جانب اللهى
225
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
3 . گلودرد : اگر كسى پياپى گلودرد مىگرفت ، دو سه بوته خال به گلويش مىانداختند تا ديگر گلويش درد نگيرد ( همانجا ) . 4 . چشمزخم : براى بهبودى يافتن از بيمارىاى كه به پندارشان در اثر چشمزخم پديد آمده و نيز براى دور ماندن از چشم بد نيز خال مىكوبيدند ( همانجا ) . 5 . درد مفاصل : در رشت علاوه بر جنبهء زينتى و نشانهء پهلوانى جهت رفع درد ، درمان دردهاى مفاصل و دفع بادها از آن استفاده مىشده است ( تائب : 35 ) . در ساوجبلاغ براى درمان ورم دست خالكوبى مىكنند ( جانب اللهى ، 1372 ، ب : 25 ) . 6 . باد : در بين عشاير ممسنى براى پيشگيرى از مرضى بومى به نام باد خالكوبى مىكنند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در زنجان براى درمان باد سرخ خالكوبى مىكنند ( سپهرفر و ديگران : 253 ) . 7 . غدهء چربى : در گيلان براى درمان نوعى غده چربى به نام جوون روى آن را خالكوبى مىكنند ( پاينده : 256 ) . بادكش سردرد : در لرستان محل درد را بادكش مىكنند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 262 ) . در گيلان براى درمان سردرد چهار نوع بادكش مىگذاشتند . 1 . كوزه فقط به پشت و شانه 2 . استكان كوچك روى پيشانى ، سينه و شانه 3 . شاخ بزرگ به پشت و شانه 4 . شاخ كوچك روى سينه ، پيشانى و پشت ( پاينده : 256 ) . افتادگى ناف : گاهى در محل ناف دردهاى شديدى مىگيرد كه علت آن را افتادگى ناف مىدانند . ناف چهار پايه دارد كه گاهى آب در آن جمع مىشود و به اصطلاح مىافتد . در خاش براى درمان آن همان محل را بادكش مىكنند ، به اين ترتيب كه مقدارى خمير دور ناف مىمالند و پنبه را به نفت يا بنزين آغشته كرده در ليوانى مىاندازند ، سپس آن را روى ناف بر مىگردانند . پوست ناف به داخل ليوان كشيده مىشود ، ليوان را با سرعت برمىدارند ، ناف به جاى خود برمىگردد ( جانب اللهى ، 1381 : 251 ) . درد كتف : دردى است كه بر پشت كتف مىگيرد و دست را از كار مىاندازد . در خاش براى درمان آن بادكش مىكنند ( همانجا ) .