محمد سعيد جانب اللهى

191

پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )

نازايى : در اصفهان حمول زهره و سرگين خرگوش را بسيار مؤثر مىدانند ( جانب اللهى و آذرمهر ، 1371 : 31 ) . پوكى استخوان و درد مفاصل : در تركمن صحرا پاچهء گاو را مىجوشانند و مقدارى زردچوبه به آن مىزنند و به بيمار مىدهند ( حسنى ، و ديگران ، 1381 : 334 ) . در شهركرد براى درمان فاصلهء مهره مقدارى حرام مغز مىخورند ( حسنى و ديگران ، 1375 : 161 ) . كمردرد : در علىآباد كتول شكنبهء خشك شدهء گوسفند را مىكوبند و با تخم پنبه خربزه يا هندوانه و خميرى كه از آرد تهيه كرده‌اند ، مخلوط كرده به كمر مىمالند و با پارچه روى آن را مىبندند ( حسنى و ديگران ، 1381 : 271 ) . زگيل : در اردبيل گوشت قربانى را روى آن مىماليدند سپس گوشت را در جايى دفن مىكردند و بر اين باور بودند كه وقتى گوشت پوسيد ، زگيل خوب مىشود ( وجدانىفر و ديگران : 304 ) . ترس : در اسدآباد همدان زهرهء گرگ را در پارچه پيچيده بر شانهء بيمار مىبستند ( حميدى و ديگران : 62 ) . درمان با مو ، پشم ، سم ، شاخ ، پى ، استخوان و اعضاى حيوان قوت چشم : از سوخته بادام و نارگيل و استخوان گوسفند سرمه تهيه مىكنند و به چشم مىكشند ( ضيغمى : 183 ) . دندان‌درد : در بافق مقدارى پشم شتر روى دندان مىگذارند ( جانب اللهى ، 1384 : 119 ) . در كنگان ( بوشهر ) پى حيوان را با تخم پياز مخلوط كرده آن را داغ مىكنند و دود آن را وارد دهان مىكنند كه كرم‌هاى دندان را مىكشد ( شمس الدينى و رستمى : 145 ) . آبسه كردن دندان : در بافق مقدارى از پشم زير دنبهء گوسفند كه با فضولات حيوان آميخته است روى دندان آبسه كرده مىگذارند ( جانب اللهى ، 1384 : 123 ) . گرفتن بينى : در شيراز مغز قلم استخوان را آب كرده ، روغنش را مىگيرند و در بينى بچه مىچكانند ( همايونى ، 1353 : 42 ) . جذام : در خراسان آكله يا خوره نام دارد كه براى درمان آن شاخ گوزن يا استخوان سوخته را مىسابند و با گل انار پارسى و برگ درخت عناب و موى سوخته و گل ارمنى و كدوى سوخته و شيره صبر زرد مخلوط مىكنند و بر موضع جراحت مىگذارند يا آنكه حنا و روغن كهنه را مخلوط مىكنند و روى زخم مىمالند ( شكورزاده : 232 ) .