محمد سعيد جانب اللهى

186

پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )

ازدواج كرده به داخل دهان كودك مىكشند ( رستمى و ديگران ، 1374 : 206 ) . لكه صورت بعد از زايمان : در ميبد زائو موى خود را روى صورت مىكشد ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در هزاوه وقتى صورت زن عرق كرد ، موى سرش را روى صورت بكشد ، لك‌ها پاك خواهد شد ( ضيغمى : 173 ) . پستان‌درد : در گيلان زائويى كه به علت پرشيرى دچار پستان‌درد مىشود روى چهارچوب در مىنشيند و موى سر خود را روى پستان مىريزد و بر روى آن ( از بالا به پايين ) دست مىكشد تا شير زيادى خارج شود ( پاينده : 35 ) . سل : در روستاى تلخاب ( زنجان ) نوشيدن شير زنى كه دختر زاييده است را مفيد مىدانند ( سپهرفر و ديگران : 239 ) . 2 . درمان با منشأ حيوانى پوست‌درمانى از درمان‌هاى سنتى قوم پزشكى است . به‌خصوص قوم بلوچ ، در اين زمينه مهارت چشم‌گيرى دارد . در پوست‌درمانى از پوست بز و به ندرت بره و حيوانات ديگر استفاده مىشود . رنگ پوست و حتى نژاد آن در نوع درمان نقش دارد و پوست را بدون آنكه بشكافند بايد به اصطلاح غلفتى بكنند . در مواردى كه شخص چاق باشد و يك پوست كفاف ندهد ، دو پوست را به هم مىدوزند و به تن بيمار مىكنند . امراضى كه با پوست درمان مىشود به شرح زير است : سياه‌تب ( تب مالاريا ) : در ميرجاوه دو تا سه بار پوست بره در فصل تابستان به تن بيمار مىكنند ( جانب اللهى ، 1381 : 248 ) . درد دست و پا : در ميرجاوه پوست بز ليرى ( همان‌جا ) و در ايرانشهر در مواردى كه پادرد حاد باشد ، پا را در پوست بز قرمز مىكنند ( همو : 255 ) . آبله : در اردبيل بيمار را در پوست بز نر زردرنگ مىكردند ( وجدانىفر و ديگران : 314 ) . ضرب‌ديدگى : در ميرجاوه عضو آسيب‌ديده را در پوست بز سياه مورگ « 1 » مىكنند ( جانب اللهى ، 1381 : 247 - 248 ) . در تركمن صحرا مريض را در پوست گاو يا گوسفند مىگذارند و حد اقل دوازده ساعت بايد در پوست بماند ( حسنى و ديگران ، 1381 : 333 ) .

--> ( 1 ) . siy murak