محمد سعيد جانب اللهى

179

پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )

آن‌ها بريده شود ( قوكاسيان ، خوشه ، 16 ) . در تهران : 1 . زنى كه ششك زده بود ، يعنى بچه‌اش در شب شش مرده بود و زاييده‌اى كه چله‌اش تمام نشده بود ، نمىبايست وارد اتاق زائو شوند . 2 . نوزاد تا وقتى چله‌اش تمام نشده قرآن زير سرش مىگذاشتند كه دچار بىوقتى نشود . 3 . براى رفع خطر از زائو و نوزادش قاب قرآن پولاد همراه آنان مىكردند . 4 . به اتاق زائو گوشت نپخته نمىآوردند ، زيرا چلهء گوشت به بچه مىافتاد و حالش به هم مىخورد ( كتيرايى : 51 ) . حلقهء هفت محمدى در يزد براى زنده ماندن بچه نذر مىكنند وقتى كه بچه به دنيا آمد ، چه پسر يا دختر باشد ، حلقهء هفت محمدى به گوشش كنند براى اين كار از هفت نفر كه نامشان محمد است ، پول مىگيرند و به بازار مىروند و يك حلقه نقره‌اى به اسم حلقه هفت محمدى مىخرند و وقتى بچه به دنيا آمد گوشش را سوراخ مىكنند و حلقه را به گوشش مىآويزند ، اين حلقه را زنى بايد به گوش بچه كند كه داغ اولاد نديده باشد و بچه تا آخر عمر نبايد از گوش بيرون بياورد ( قمشاهى : 67 ) . حلقهء ياسين نيم متر پارچهء سفيد تهيه مىكنند و آن را پيش ملايى كه حلقهء ياسين مىنويسد مىبرند ، ملا در وسط پارچه مقدارى را به شكل دايره بيرون مىآورد ، به طورى كه بچه بتواند ، از آن دايره بيرون برود ، بعد اطراف آن سورهء ياسين و دعاهاى ديگرى كه به هيچ كس نمىگويد با خطى كه نشود خواند مىنويسد . بعد از آنكه طفل از مادر متولد شد و او را شستند ، بدون آنكه او را خشك كنند از اين دايره بيرون مىآورند ، بعد پارچه را تا مىكنند و در پارچهء سبزرنگى مىدوزند و آن را همراه طفل مىكنند ، كه بچه سالم بماند ( همان‌جا ) . چهل تيغ در تهران روز چهلم نوزاد چهل و به روايتى چهل و يك تيغ به نوزاد مىزدند زيرا مىپنداشتند كه نوزاد تا چهار ماه و ده روز خونش پاك نيست چون در رحم مادر خون حيض خورده است و همين ناپاكى پديدآورندهء بيمارىهاى گوناگون مانند زرده زخم ، قى و . . . خواهد شد . براى تيغ زدن ،