محمد سعيد جانب اللهى
143
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
خواص درمانى شير شير دختر ( زنى كه دختر زاييده ) سبك و خنك است و براى درمان بيمارىهاى نوزاد پسر از قبيل جلدى ، سرفه ، گوشدرد به او شير دختر مىدهند . تغذيه مادر 1 . گوشت ، لبنيات و برنج شير مادر را زياد مىكند . 2 . سيبزمينى و ترشى ، شير مادر را كم مىكند . 3 . آش جو ، سوپ ارزن شير را زياد مىكند . 4 . خوردن غذاهاى باددار و بودار و تند ( ترب ، سير ، موسير و پياز و غيره ) براى زن شيرده خوب نيست و باعث انتقال نفخ به شكم نوزاد مىشود . 5 . مادر بايد مراقب باشد كه در حالتهاى غير عادى و عصبانيت به بچه شير ندهد كه شير به اصطلاح حرص براى بچه توليد مرض مىكند . از شير گرفتن در سروستان مقدارى صبر زرد را كه مادهء گياهى بسيار تلخ و بىضرر است مىسابند و با كمى آب مخلوط مىكنند و به نوك پستان مىمالند تلخى آن باعث مىشود ، بچه پستان به دهان نگيرد ( همان : 472 ) . 2 . بيمارىهاى كودك دلدرد در مشكينشهر گل بابونه و چهارگل ( گل پنيرك ، بنفشه ، گل كدو و گل ختمى ) براى درمان دلدرد بچههاست ( ساعدى ، 1354 : 129 ) . در تهران اگر بچهء شيرخواره شير عراض « 1 » ( شيرى كه مادر در عصبانيت و جنگ و نزاع به كودك مىداد ) يا شير دمكرده ( شيرى كه زياد در پستان مادر مانده يا تقلا و تلاش زياد داشته يا راه زياد و آفتاب آمده ) و شير گاو خورده باشد ، چند انگشت روغن كرچك به شكم كودك مىمالند ( شهرى : 3 / 542 ) .
--> ( 1 ) . ar z