فرزجدهاى « 1 » زير استفاده مىكردند . 2 . پيه مرغابى با مرغ خانگى ، نشاسته ، زعفران ، پودونهء كوهى ، مويز ، زهرهء گاو و سداب خشك را تنقيه مىكنند و پس از تنقيه داروهاى زير تجويز مىشود : مرمكى صاف چهار قسمت ، ايرسا چهار قسمت ، سرگين خرگوش دو قسمت ، باهم مخلوط كرده و مىكوبند و صاف كرده هر شب با پيه مرغابى و پنبه حمول « 2 » كنند . 3 . براى رفع ورم رحم از فرزجدى كه با مواد زير تهيه شده است استفاده مىشود : موم ، پيه مرغابى ، پيه مرغ خانگى ، مقل ازرق از هريك سه قسمت ، گل ختمى و كتان از هريك هيجده قسمت با عسل مخلوط مىكنند . 4 . تخم هويج زرد را كوبيده با زيره مىجوشانند و مىخورند ، دانهء زيرهء سبز و زيرهء كرمان با روغن دنبه نيز براى درمان نازايى ، داروى مؤثرى است . 5 . تخم شنبليله را كوبيده با شير مىجوشانند و به مدت سه روز در حين قاعدگى مىخورند ( جانب اللهى و آذرمهر : 31 ) . در اردكان : 1 . پيچ بهمن ، كاكنج ، دهن‌باز ، پوست بالنگ ، مشك و ترامشك ، اگر تركى ، گل سرنگون ، گل‌گاوزبان سياه ، ناخنك ، پوست گنه‌گنه ، تاج‌ريزى ، هل باد ، گل بومادران و تخم زردك را با هم بجوشانند با گز چكيده ( گز علفى ) و شكر سرخ به جاى شيرينى بخورند . 2 . اسونه را در ناف و اطراف آن بمالند و دهانه دورهء سفالى كوچكى را روى ناف بگذارند و مانند زائو چند روز بخوابند و استراحت كنند . 3 . پوست زائد ختنه را لاى خرما بگذارند و بخورند . 4 . بلسان را به صورت ضماد بر كمر بيندازند . 5 . شير مريم را شياف كنند . 6 . موميايى را با روغن گوسفند ، قرص كمر و مقدارى زردچوبه به صورت ضماد بر كمر بيندازند ( طباطبايى : 705 ) . در ميبد زن نازا با شروع قاعدگى بارهنگ ، گل زردك با روغن دنبه قاطى مىكرد و صبح ناشتا مىخورد ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در اروميه سقز را حرارت داده و به صورت شياف در مهبل قرار مىدهند ( مجيدى خامنه : 90 ) .

--> ( 1 ) . farzajed : كليهء شياف‌هاى مربوط به فرج . ( 2 ) . شياف فرج است كه براى آبستنى تجويز مىشود .