و آخرت است ، پيوسته تقويت نمايد . اما در مورد تلقينات و توجهات ، اين نكته هم قابل ذكر است كه اين مقولات ، نه فقط در مواقع نمازهاى يوميه ، بلكه در تمامى لحظات زندگى يك فرد مىتوانند با او همراه باشند ، اما بىشك در موقع نماز شرايط ويژه‌اى پديد مىآيد كه موقعيت نمازگزار را ممتاز مىكند و سبب مىشود كه تلقين‌هاى توأم با نماز در ساير لحظات زندگى و ديگر جلوه‌هاى آن نيز منشاء اثر باشند . از نقطه‌نظر پزشكى اين شرايط ويژه مىتواند متاثر از ساير ويژگىهاى نماز ، مانند زمان نماز ، مكان نمازگزار ، طهارت ، اذكار و الفاظ نماز ، وضعيت جسمى و روانى نمازگزار و . . . باشند . نتيجه‌گيرى : در قرآن كريم آيات بسيارى وجود دارد كه فطرت وجودى انسان و حالات گوناگون روان او را متذكر شده علل و عوامل انحراف و بيمارىها و همچنين راه‌هاى تهذيب و تربيت و درمان روان انسان را نشان داده است . آياتى كه در خصوص روان انسان در قرآن كريم وجود دارند نشانه‌هايى هستند كه انسان براى شناختن خود و خصلت‌هاى گوناگونش مىتواند از آن‌ها راهنمايى بجويد و براى دست‌يابى به روشى درست به منظور تهذيب و تربيت نفس خويش ، توسط آيات مزبور ارشاد شود . ما به‌طور كامل مىتوانيم به كمك حقايقى كه در قرآن درباره انسان و صفات و حالات روانى او آمده است ، به ترسيم چهره‌اى درست از شخصيت انسانى راهنمايى شويم و نيز انگيزه‌هاى اصلى محرك رفتار انسان و عواملى را كه در هماهنگ كردن شخصيت و تكامل و ايجاد بهداشت روانى او تاثير به‌سزايى دارند ، بشناسيم تا « روان‌شناسى قرآن » به صورت هماهنگ و منسجم در اختيار ما قرار گيرد . انگيزه‌هاى انسان بسيار متنوع و متعدد است . اين تنوع و تعدد گاه باعث مىشود كه برخى از انگيزه‌ها باهم درگير شوند ؛ مثلا انگيزه‌اى انسان را به يك‌سو و انگيزه‌اى ديگر به سوى مقابل مىكشاند . در اين صورت به انسان حالتى دست مىدهد كه احساس سرگردانى و ترديد مىكند و از تصميم‌گيرى درباره تعيين سمت حركت و شيوه عمل خود ناتوان مىشود . چنين حالتى را درگيرى روانى مىگويند ، قرآن اين درگيرى روانى را كه اشخاصى در برابر ايمان موضعى مشكوك و ترديدآميز دارند و از آن رنج مىبرند