1 . وجود اشكال در منى زن يا مرد از جمله مواردى كه مىتوان در اين شكل نازايى جاى داد ، مبتلا شدن يكى از زوجين به يكى از انواع سوء مزاج حار ( گرم ) ، بارد ( سرد ) ، رطب ( تر ) ، و يابس ( خشك ) است . مبتلا بودن زن يا مرد به هر يك از اين سوءمزاج‌ها مىتواند قدرت بارورى را دچار اخلال كند . حتى در مواردى كه سوء مزاج ، در بدن ، مزمن و مستحكم شده است ، قدرت توليد مثل از بين مىرود . « 1 » گاه مشاهده مىشود كه فرد ، بدون مبتلا شدن به يكى از انواع سوء مزاج ، دچار نقصى در سيستم توليد مثل شده است . براى نمونه ، عدم انزال به مدت طولانى در مردان - كه مىتواند بر اثر فواصل طولانى بين نزديكىها يا وجود بيمارىهاى مزمن به مدت طولانى در مردان ايجاد شود - باعث افزايش بيش از اندازه برودت طبيعى بدن مىشود و با افزايش ميزان اين برودت ، روند اسپرم‌سازى مختل مىشود . قاعدگىهاى نامنظم و احتباس طمث هم مىتواند موجب افزايش رطوبت و برودت طبيعى موجود در زنان شود كه موجب اختلال در تخمك‌گذارى

--> ( 1 ) . معالجات ، ج 2 ، فصل 21 در بيان عقر ، رويه 789 ؛ اكسير اعظم ، ج 3 ، باب امراض رحم ، عقر و عسر الحبل ، رويه 751 .