بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه

111

قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )

شده در منازل السائرين خواجه عبد اللّه يا مبانى هستىشناسى عرفانى ابن عربى استفاده مىشود . ب ) مرتبه دوم : از آنجا كه هر تفكر عقلانى به‌معناى تفكر فلسفى نيست ، يك نوع تلفيق حداقلى مىتوان تصور كرد كه عبارت از جمع كردن تحليل‌هاى عقلى و داده‌هاى نقلى است ، در اين اطلاق ، فرد از سويى ارزش معرفتى وحى و ضرورت استناد و تعبد به آن را مىپذيرد و از سوى ديگر بر پايه عقل مال‌انديش بسيطى كه به لحاظ فلسفى تعين نيافته است به تحليل داده‌هاى نقلى مىنشيند و خروجى آن را با معلومات حاصل از انسان‌شناسى ، جهان‌شناسى و جامعه‌شناسى خود پيوند مىدهد . در اين تلفيق نوع دوم ، مراد از عقل همان خرد اصولى در برخورد اجتهادى با نص است كه در مقابل آن مىتوان به نوعى اخبارىگرى اخلاقى اشاره كرد كه در نظام اخلاق اسلامى براى عقل هيچ جايگاهى قائل نيست بنابراين تلفيق حداكثرى معمولا بر سه پايه عقل فلسفى ، شهود عرفانى و نقل استوار است و تلفيق نوع دوم غالبا داراى دو پايه تحليل عقلى و داده‌هاى نقلى است . از كتب اين مكتب مىتوان به موارد زير اشاره كرد : الرعايه لحقوق اللّه ( محاسبى ) ، ادب الدنيا و الدين ( ماوردى ) ، الذريعه الى مكارم الشريعه ( راغب اصفهانى ) ، احياء علوم الدين ( محمد غزالى ) ، الحقايق فى محاسن الاخلاق ( فيض كاشانى ) ، جامع السعادات ( نراقى ) ، الاخلاق ( سيد عبد اللّه شبّر ) بحث [ مقايسه مكاتب مختلف اخلاق اسلامى در مقايسه مكاتب فلسفى و عرفانى ] : مقايسه مكاتب مختلف اخلاق اسلامى در مقايسه مكاتب فلسفى و عرفانى ، عمده‌ترين تفاوتها ، تفاوت در مبانى ، غايات و روش است كه آنها را تفاوتهاى گوهرين مىناميم . البته وجوه تمايز ديگرى ناظر به جنبه‌هاى اثباتى و نحوه ارائه اثر تحت عنوان تفاوتهاى عرضى نيز وجود دارند . از نظر مبانى معرفت‌شناختى ، نظام اخلاق فلسفى عقل محور است و انسان را همه انديشه مىداند و معرفت عقلانى را اوج معرفت انسانى مىشمارد اما اخلاق عرفانى شهودگر است و عارف ، معرفت شهودى و قلبى را كمال معرفت مىشناسد . همچنين در مبانى انسان