تحقيقات علمى در زمينه اخلاق در اسلام دكتر سيد جواد مدنى « 1 » ، دكتر سيد عبد اللّه مدنى « 2 » چكيده اخلاق ، علم چگونه زيستن است كه بر مبناى قواعد آن ، رفتار انسان براى نيل به كمال و سعادت ، توجيه مىگردد . صفات انسانى خود به دو گونه « محاسن اخلاق » و « مكارم اخلاق » تقسيم مىشود . « مكارم اخلاق » يا « فضايل اخلاقى » صفاتى است كه به انسان شخصيت عالى انسانى مىبخشد و او را به مراتب رفيع كمال مىرساند . در جهان‌بينى اسلامى خداوند از طرفى به بشر آزادى عطا كرده و او را مختار آفريده است و از طرف ديگر وجدان اخلاقى و عقل را در نهادش مستقر ساخته و با سرشتش آميخته است تا با الهام و هدايت اين راهنماى باطنى و استمداد از وحى الهى ، آزادى خود را اندازه‌گيرى كند و اميال غريزى و خواهش نفسانى خويش را در حدود مصلحت فردى و اجتماعى برآورده سازد . روش بررسى : به صورت مطالعه كتابخانه‌اى و توصيفى مىباشد . نتايج : دانش اخلاق در ميان مسلمين با رويكردهاى متفاوتى روبرو بوده است كه براساس آن مىتوان آثار اخلاقى موجود را در چهار عنوان اخلاق فلسفى ( عقلى ) ، اخلاق عرفانى ( سلوكى ) ، اخلاق نقلى ( مأثور ) ، اخلاق تلفيقى طبقه‌بندى كرد . تفاوت اين مكاتب در مبانى ، غايات و روش است . ولى هدف غايى تمام مكاتب ، همان كمال انسان است . هرچند منظور از كمال كمى متفاوت است . بحث : [ كاستىهاى مكاتب اخلاق اسلامى ] مكاتب اخلاق اسلامى علىرغم تمام فوايد و برتريها ، كاستيهايى هم دارد از جمله : پرداختن به جزئيات و عدم توجه به اصل علم و استخراج قواعد كلى براى اخلاق به‌عنوان يك

--> ( 1 ) . پزشك عمومى و پژوهشگر مركز تحقيقات طب سنتى و مكمل دانشگاه علوم پزشكى مازندران . Email : Dr . S . A . Madani @ gmail . com ( 2 ) . دانشيار و متخصص ENT و رئيس مركز تحقيقات طب سنتى و مكمل دانشگاه علوم پزشكى مازندران .