قرآن با كلمه « شفا » نام برده شده است ( 4 ) . مبحث دوم اين مقاله اشاره‌اى به شفا كه درمان جزئى از آن است به صورت اختصار آورده مىشود . اصل و اساس مداوا در مرحله اول استفاده از قرآن و سپس از داروهاى طبى است . اين قاعده براى بيمارىهاى روحى و جسمى هر دو صادق است و اينكه بعضى ادعا مىكنند كه قرآن در درمان بيمارىهاى روحى مؤثر و جهت درمان بيمارىهاى جسمى بايستى فقط به دارو متوسل شد غلط مىباشد چراكه قرآن پزشك دل‌ها و مايه سلامتى جسم و روح و شفاى آن است ( 5 ) . هم‌چنان‌كه مرحوم طبرسى صاحب تفسير مجمع البيان همچنين اعتقادى داشته است . « 1 » قرآن بر خلاف طب امروز بيمارىهاى جسمى و روحى را از يكديگر جدا نساخته ، بلكه هم به بيمارىهاى جسمى ( در سوره‌هاى بقره / 184 ، توبه / 91 ، نور / 61 ، فتح / 17 ) و هم به بيمارىهاى روحى پرداخته است ( در سوره‌هاى بقره / 10 ، توبه / 125 ، احزاب / 32 و ناس ) . به اين آيه شريفه توجه شود : وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ « 2 » يعنى : و از قرآن آنچه شفا و رحمت است براى مومنان نازل مىكنيم . آوردن كلمه شفا به جاى دواء جاى بسى تأمل دارد زيرا كه از شفا نتيجه كامل ولى با دارو امكان شفا نيافتن و عدم بهبودى ممكن است . پس قرآن طبق اين آيه شفا است نه دارو و اثر شفابخش آن قطعى است . « 3 » ابن قيم مىگويد : قرآن سراسر شفاست براى تمام بيمارهاى جسمى و تمام دردهاى دنيوى و اخروى . تا آنجا كه مىگويد : هيچ‌گونه درد و بيمارى وجود ندارد مگر آنكه در

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 4 ، ص 90 ( 2 ) . الاسراء ( 17 ) ، آيه 82 ( 3 ) . قرآن در قرآن ، جوادى آملى ، ص 234