جغرافيا ، گاه به معناى مجموعه قضاياى كلى است كه محور خاصى براى شان لحاظ شده ، هرچند قراردادى باشند و گاه به معناى مجموعه قضاياى كلى حقيقى ( غير قراردادى ) است كه داراى محور خاصى باشد . سرانجام اينكه علم عبارت است از مجموعه قضاياى حقيقى كه از راه تجربه حسى قابل اثبات باشد . « 1 » در اين معنا ، علم نه در برابر جهل و مطلق آگاهى ، كه در برابر تمام علومى قرار مىگيرد كه قابل آزمون تجربى نيستند . علم در اين معنا ، معادل كلمه « science » در زبان انگليسى و فرانسه است . « 2 » بنابراين ، مراد از « علمى » در نوشتار كنونى ، علم به همين معناى اخير ، يعنى علوم تجربى است . 3 - 1 . تفسير علمى با روشن شدن مراد از واژگان « تفسير » و « علمى » اينك مىتوان تفسير علمى را تعريف كرد . با توجه به تحليلى كه از تفسير و علم ارائه شد « تفسير علمى » عبارت است از تفسيرى كه بيان معانى آيات مبارك قرآنى و كشف مقصود و مدلول آن‌ها را با روش آزمون‌پذير تجربى هدف گرفته است . اينكه در مقام عملى ساختن اين مقصود ، طرفداران آن چه‌گونه مشى كرده‌اند ، سخن ديگرى است ، اما تعريفى كه مىتواند جامع اين رهيافت با نيات مختلف باشد ، همان است كه بيان شد .

--> ( 1 ) . محمد تقى مصباح يزدى ، آموزش فلسفه ، تهران ، شركت چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى ، چ 8 ، 1378 ، ج 1 ، ص 64 . ( 2 ) . عبد الكريم سروش ، علم چيست ، فلسفه چيست ؟ تهران ، صراط ، چ 12 ، 1375 ، ص 12 .