موضع و مقام آن را خلاصه كنيم تا آنجا كه در صلاحيت حوزه علوم است با اين سؤال مواجه مىشويم كه آيا در حوزهء علوم تجربى ، بررسى روح امكان‌پذير است يا خير ؟ پاسخ اين سؤال را مرحوم ملّا صدرا در نظريه حركت جوهرى خود به‌خوبى داده و در اينجا ما فقط با ذكر يك دليل از دلايل پيراستگى روح از ماده طبق نظريه اين دانشمند و فيلسوف بزرگ جهان مىپردازيم كه مىفرمايد : « انطباق بزرگ بر كوچك محال است » . يكى از خواص ماده اين است كه بايد ميان ظرف و مظروف ، نسبت خاصى حكمفرما باشد و روى اين اصل ، چيز بزرگ‌تر در ظرف كوچك‌تر جاى نمىگيرد ، زيرا ظرف پيوسته بايد از مظروف خود بزرگ‌تر باشد . انسان در چشم‌انداز خود ، از هزاران تصويرهاى بزرگ‌تر از عدسى چشم و مغز خود عكس برمىدارد و همه آن تصويرها را نزد خود حاضر و آماده مىيابد 32 ، حال سؤال مىشود آن تصوير با آن بزرگى چگونه در مغز و سلسله عصبى ما جايگزين مىشود ( حتى در تعدادى نورون عصبى ) كه پاسخ‌هاى علوم تجربى در اين باب ، نزد عقل بشر قابل قبول نيست . در تجرد روح از نظر قرآن كريم ، آيات متعددى وجود دارد . روشن‌ترين آياتى كه بر تجرد روح از ماده گواهى مىدهند آيات شريف 10 و 11 از سوره مباركه سجده است : « گفتند : آيا وقتى ما در زمين گم شديم ( اجزاى بدن ما به‌صورت خاك در اطراف زمين پراكنده شد ) باز در آفرينش جديدى خواهيم بود ، بلكه آنان به ملاقات خداى خود منكرند . بگو شما را فرشته مرگى كه براىتان گمارده شده است اخذ روح كند . سپس به‌سوى پروردگار خود بازمىگرديد « توفى » به معناى اخذ است نه ميراندن ، و از همين رو « يَتَوَفَّى » نيز براى خواب استفاده شده است : ( آيه شريفه 42 سوره زمر ) .