از خواب معلوم شد آزمودنىهايى كه در خلال مرحله REM از خواب محروم مىشدند ، بعد از چند روز محروميت ، پديده بازگشت rebound ) ( phenomenon را ظاهر ساخته ، چنانچه فرصتى براى خواب طبيعى به آن - ها داده مىشد ، مّدت زمان بيش‌ترى را در خواب مىگذراندند . اين بازگشت بيانگر آن است كه انسان به مقدار معينى از خواب REM نياز دارد . با توجه به حساسيت بالاى فرد در حين خواب REM مىتوان گفت اين مرحله از خواب به حيوانات امكان مىدهد تا نسبت به محيط خود هشيارتر بوده ، طعمه شكارچيان نشوند 10 . عده‌اى به خواب REM و نقش ويژه آن در يادگيرى و بخصوص در مورد اطلاعاتى كه بار هيجانى دارند معتقدند 11 و عده‌اى ديگر عقيده دارند كه خواب REM فرصتى است براى بيرون ريختن اطلاعات بىفايده از حافظه و جلوگيرى از انباشته شدن آن‌ها در مغز 12 . اينكه در كودكان خواب REM بيش‌تر است بيانگر رشد مغز است ، كه البته پيوند بين خواب REM و رشد مغز مىتواند دوطرفه باشد ، يعنى رشد مغز مىتواند سبب خواب REM گردد يا اين مرحله خواب مىتواند زمينه را براى رشد مغز فراهم سازد . باوجود اين نظريه‌ها ، وجوب خواب REM و تأثير آن در يادگيرى ، امروزه كاملا محرز است ، زيرا محروميت از خواب REM شكل‌گيرى حافظه را به تأخير مىاندازد و وجودش در تسهيل حافظه نقش دارد 14 و 13 . با توجه به همه اين‌ها بايد اعتراف كنيم كه خواب REM ظاهرا پديده‌اى معماگونه است . نشانه‌هاى بيمارى افرادى كه دچار افسردگى شديد هستند در صورت محروميت از خواب REM كاسته مىشود . افزون بر اين ، درمان‌هايى كه منجر به كاهش نشانه‌هاى افسردگى مىشوند ، از جمله داروهاى ضد افسردگى و يا درمان