بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
143
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
متأثّر از نيازهاى فيزيولوژيكى بوده ، نمىتواند فقط يك واكنش انطباقى باشد . براى مثال برخى از پستانداران آبزى ، الگوى خواب شگفتانگيزى دارند : نيمكرههاى مخ اين حيوانات هريك به نوبت به خواب مىرود ، شايد به اين دليل كه حد اقل يك نيمكره هميشه گوش به زنگ باشد . دولفين پوزه باريك به اين ترتيب به خواب مىرود 8 . در طول بيدارى ، ثبت امواج مغزى در يك فرد بهنجار دو الگوى اساسى فعاليت را نشان مىدهد : فعاليت آلفا و بتا . اما در حين خواب امواج تتا و دلتا نيز تظاهر مىيابد . الگوى امواج مغزى فعاليت آلفا ، امواجى منظم ، كمدامنه و غالبا در شرايطى كه چشمها بستهاند و مغز در حالت استراحت به سر مىبرد ظاهر مىشود ، ولى شخص بيدار است . الگوى امواج مغزى فعاليت بتا نيز به هنگام بيدارى ، متضمن امواج نامنظم و كمدامنه است و فرد در حين آن ، هوشيار بوده يا فعاليت ذهنى شديد دارد . با احساس خوابآلودگى فرد وارد مرحله 1 خواب مىشود كه با حضور امواج تتا كه معمولا نامنظم و با تظاهر دوك - هاى خواب همراه است . اين امواج ، بيانگر مرحله انتقال از بيدارى به خواب است . دوكهاى خواب ، نشان از فعاليت مكانيسمى دارند كه حساسيت مغز در برابر اطلاعات حسى كم است و بدين ترتيب در استمرار خواب نقش دارد . در خواب افراد سالمند اين امواج كمتر ديده مىشود و ازاينرو در طول شب ، چندين بار از خواب بيدار مىشوند . در خلال مرحله 2 خواب ، امواج كمپلكسى كا ظاهر مىشوند ، امواج ناگهانى و تيزى كه بر خلاف دوكهاى خواب كه در مرحله 1 تا 4 مشاهده مىشوند فقط در مرحله 2 رخ داده ، در اثر سروصدا تعداد آنها افزوده مىشود . در حدود پانزده دقيقه بعد از مرحله 2 الگوى امواج فعاليت بلند دلتا با ورود به مرحله 3 ظاهر مىشود -