اقدام براى درمان : پزشك ممكن است يك كورتيكواستروئيد را به داخل بافت اسكارى تزريق كند يا نوارهايى را تجويز كرده كه حاوى يك كورتيكواستروئيد موضعى باشند كه مىتوان آن را به اندازه‌هاى مناسب بريد و بر روى كلوئيد قرار داد كه باعث چروكيده شدن اسكار مىشود . با وجود درمان كلوئيد اغلب ، سال‌ها زمان مىبرد تا ناپديد شود . جراحى و درمان با ليزر معمولا بىتأثيرند زيرا بافت اسكارى جديد كلوئيد ديگرى را تشكيل خواهد داد . قانقاريا قانقاريا ( كانگرن يا سفاقلوس ) يا مردگى اعضا : به دليل عفونت‌هاى مزمن و نرسيدن خون به عضو مربوطه ، تغذيه مختل شده و كم‌كم باعث پوسيدگى و مردن نسوج آن مىگردد كه در مرحله‌ى اول بايستى هرچه زودتر داروهايى كه باعث انبساط عروق مىشوند را مصرف كرد كه اگر در مورد درمان زود عمل نشود پيشرفت كرده و لاعلاج خواهد شد تا حدى كه لازم مىشود آن عضو به‌طور كلى قطع گردد . اقدامات درمانى : اقداماتى كه در مراحل اوليه‌ى بيمارى مؤثر واقع مىشوند بدين شرح است : براى شستشو به‌طور مرتب مىتوانيد از آب جوشانده‌ى پيزر ( نىهاى كنار رودخانه ) يا از آب جوشانده‌ى گزنه استفاده كنيد و براى درمان آن نيز مىتوانيد پوست و برگ انجدان را نرم بساييد و بر آن بپاشيد . * وسمه ، صبر زرد ، خون سياوشان و مغز گردوى سوخته شده از هركدام 10 گرم و انزروت و مردارسنگ از هركدام 20 گرم ، همه را نرم بساييد ، بعد با 200 گرم روغن زيتون مخلوط كرده ، سپس بپزيد و ضماد كنيد . * گزنه‌ى كوبيده را با كمى نمك مخلوط كرده و بر آن ضماد كنيد . * تخم ترب را نرم بساييد و با كمى سركه مخلوط كرده و بر آن ضماد كنيد . * چند عدد ساقه‌ى ريوند چينى را پس از شستن كامل ، 20 دقيقه بجوشانيد ، بعد به مدت 1 ساعت روى آن ضماد كنيد و روزى يك‌بار اين كار را انجام دهيد . گند تاول گند تاول دانه‌هايى هستند كه در بدن پيدا شده و بسيار خارش دارند و بعد از خارش زياد ، دانه‌ها تركيده و آبى زلال از آن‌ها خارج مىشود و اگر از آن آب به هر كجا از بدن بريزد فورى دانه‌ها شروع به رشد كرده و زير پوست بدن بالا مىآيند و زير برآمدگى را آب فرا مىگيرد و گاهى به قدرى زياد مىشوند كه تمام سطح بدن را پر مىكنند . در صورت مبتلا شدن مقدار كمى پنبه را به نوك چوب كبريت ببنديد و داخل محلول آب اكسيژنه فرو بريد و آن پنبه‌ى آغشته را بر روى دانه‌ها بزنيد ، بسيار نافع است . اين عمل بايد به قدرت چند روز و روزى چند بار تكرار شود . * اسيد بوريك 10 % را در آب جوش حل كرده و دانه‌ها را با آب آن شستشو دهيد . و يا پودر اسيد بوريك را با پنبه روى دانه‌ها بزنيد . * سفيدآب قلع را بساييد و با آرد برنج مخلوط كرده و روى دانه‌ها بپاشيد . * گوگرد را نرم بساييد و با پودر تالك به مقدار مساوى مخلوط كرده و روى دانه‌ها بپاشيد . از زمان شروع تا بهبودى بايد سعى كنيد كه دانه‌ها را به آب نزنيد و از رفتن به حمام خوددارى كنيد . بايد از غذاهاى بودار و سرخ كردنى دورى كرده و در عوض غذاهاى ساده از قبيل : شير ، فرنى ، آش ، چلو عدس و آش جو ميل كنيد ، خوردن برگ چغندر ، گشنيز ، كاهو و خرفه نيز نافع است . زخم جزام اگر مبتلا به جزام شده‌ايد ، ضمن پرهيز كامل از