احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
889
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
- يك تودهى قرمز كوچك ظاهر مىشود . - اين ناحيه دردناك و حساس مىگردد . - اين توده و بافتهاى اطراف آن به موازات تجمع عفونت ، شروع به تورم مىكنند . - يك سر سفيد يا زرد از عفونت در مركز كورك ظاهر مىشود . - ناحيهى مبتلا در لمس گرم بوده و ضربان دارد . كوركها اغلب بدون درمان بهبود مىيابند . ممكن است آنها بتركند و عفونت آزاد شود يا به تدريج فروكش نموده و ناپديد شوند . طرز معالجه : ابتدا بايد آش آبغوره ميل كرده كه اخلاط داخلى صاف و مزاج خنك و از فشار درد بكاهد و بعد شروع كنيد به معالجات خارجى و خارج كردن عفونتها . براى درمان آن پماد اكتيول ( روغن سياه ) بر روى دهانهى دانه بگذاريد كه عفونت جمع و مكان نرم شود و بعد مقدارى بخور ماست بدهيد ، به اين قسم كه ماست را ( اگر ماست گاو باشد بهتر است ) با قاشق كاملا بهم بزنيد كه دوغ آبه بشود ، بعد يك تخته سنگ يا آهن را در داخل آتش بگذاريد كه كاملا داغ و سوزاننده شود ، بعد ظرف ماست را در زير كورك قرار بدهيد و پارچهاى روى آن بياندازيد كه كاملا مستود گردد ، بعد آن آهن يا سنگ داغ شده را در ظرف ماست فرو ببريد كه فورى بخارى متصاعد شود ، آن بخار متصاعد شده ، براى بهبود و پختن كورك و دمل بسيار مفيد است . * گلولههايى كه زير دنبهى گوسفندان از كثافت خود آنها جمع شده است اگر تازهى آن باشد بهتر و اگر تازهى آن را به دست نياورديد خشك شدهى آن را بساييد و با ماست گاو مخلوط كرده و قدرى حرارت دهيد تا گرم شود و بر روى دمل و كورك بياندازيد . فورى دهان باز كرده و شروع به خارج شدن عفونت مىكند . * باريجه را كه به زبان تركى به آن ( قارنيانيق ) مىگويند ، آن را به قدر 2 مثقال بكوبيد و بر دهان دمل بگذاريد و روى آن را ببنديد . كورك سر باز كرده و عفونتها بيرون خواهند آمد . * پيه بز را نرم كرده و به قدر دهانه و اطراف كورك پهن كنيد و مقدار نيم مثقال زردچوبهى نرم را بر روى آن بپاشيد و بر دهانهى دمل بگذاريد تا 24 ساعت بر روى آن بماند ، سر باز خواهد كرد . * نشاسته ( آميدان ) ، پوست خشخاش ( كوكنار ) ، بيخ هليمون ، گل خطمى ، كتيرا ، دانهى بزرك و شاهتره را به مقدار مساوى تهيه و نرم بساييد ، بعد در شير گاو خمير كرده و در مجاور آتش ملايمى بگذاريد و به هم بزنيد كه مانند خمير مايهى مغازهى خبازها شود ، هر 8 ساعت يكبار آن را بر روى دمل بگذاريد سر 8 ساعت عوض كرده و مجددا روى آن را ببنديد ، آنقدر تعويض كنيد تا كورك و دمل سر باز كند . * كاغذ آبىرنگ را كه خمير آن با بلودوميتل باشد ، بسوزانيد و خاكستر آن را با باريجه مخلوط كرده بر روى كورك و دمل بگذاريد ، سر باز مىكند . * اسيد بوريك را در آب جوش حل كرده ، بعد با پارچهى تميزى روى دمل را كمپرس كنيد . * بيخ هليمون را نرم بساييد و با شير دختر ( شير مادرى كه دختر شير مىدهد ) خمير كرده و بر دهانهى دمل بگذاريد ، سر باز مىكند . * سرگين گاو را در همان موقع كه از خود دفع مىكند داغداغ بر روى دمل ببنديد ، سپس صبر كنيد تا چند ساعت بماند ، دمل سر باز مىكند . * گل خطمى را بجوشانيد و اسيد بوريك در آن بريزيد و با سفل آن قدرى انگم درخت آلو يا آلوچهى ساييده شده را مخلوط كنيد و بر سر دمل بگذاريد ، سر باز مىكند . * اسپرزه را با شير مادرى كه دختر شير مىدهد يا شير گاو ( هركدام موجود بود ) خمير كرده ، بر روى دمل بگذاريد تا سر باز كند و به دليل اينكه دانههاى اسپرزه به موهاى بدن مىچسبند و شخص را ناراحت مىكنند