احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
80
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
بيشترين خطر مرگ در چند ساعت اول مىباشد . بعد از اين مدت خطر مرگ به تدريج كاهش مىيابد . در هفتهها و ماههاى بعد از سكتهى مغزى بسيارى از سلولهاى مغزى كه تا حدودى آسيب ديدهاند بهبود يافته و دوباره كار خود را از سر مىگيرند . در همين حال ساير قسمتهاى مغز كه آسيبى نديدهاند مسئوليت كارهايى كه قبلا سلولهاى صدمه ديدهى مغز انجام مىدادند را برعهده خواهند گرفت . مدت زمانى كه طول مىكشد تا بهبودى ايجاد شود در هر شخصى متفاوت است . معمولا در چند هفتهى اول بعد از سكتهى مغزى يك شتاب اوليه در بهبودى ايجاد مىشود . به عنوان يك اصل بهبودى بيشتر افراد در عرض يك سال تا 18 ماه رخ خواهد داد اما بسيارى از افراد مدت زمان طولانىترى را براى بهبودى نياز خواهند داشت . مرگ مغزى هنگامى كه فردى به خاطر صدمات مغزى قادر به پاسخ گفتن به محركهاى خارجى نباشد او در وضعيتى قرار گرفته است كه به آن اصطلاحا كما « 1 » يا اغماء گفته مىشود . در بعضى موارد ، تمام قسمتهاى مغز ممكن است دچار صدمه شده باشند . اگر ساقه مغز كه كنترل بسيارى از عملكردهاى حياتى بدن مثل ضربان قلب و نفس كشيدن را در اختيار دارد دچار آسيب شديد شود اين عملكردهاى حياتى ممكن است دچار اختلال شوند . اگر اين صدمات مغزى غير قابل برگشت باشند شخص ممكن است دچار مرگ مغزى شود . فردى كه دچار مرگ مغزى شده است قادر به عكس العمل در برابر هيچ محركى نمىباشد و بدون كمك نيز نمىتواند نفس بكشد . اگر دستگاه تنفس مصنوعى از چنين فردى جدا شود ظرف چند دقيقه مرگ رخ خواهد داد و حتى اگر دستگاه نيز از او جدا نشود ممكن است بعد از چند روز مرگ اتفاق بيفتد . در مرگ مغزى چه كارى بايد كرد ؟ اگر پزشكان اعتقاد داشته باشند كه در فردى مرگ مغز رخ داده است يك سرى آزمايشهايى را انجام مىدهند تا تشخيص مرگ مغزى را قطعى نمايند . اين آزمايشها براى بررسى پاسخ فرد به تحريكها و نحوهى عملكردهايى كه توسط ساقهى مغز كنترل مىشوند انجام مىگردد . اين موارد شامل آزمايشهايى براى ارزيابى توانايى فرد در تنفس بدون استفاده از دستگاه تنفس مصنوعى مىباشد . تشخيص مرگ مغزى فقط هنگامى داده مىشود كه پزشكان به اين نتيجهى قطعى رسيده باشند كه عملكردهاى مغز و ساقه مغز از دست رفته است و نيز علت ايجاد اين مرگ مغزى شناخته شده باشد و كارى نيز نتوان براى درمان آن انجام داد . فردى را كه دچار مرگ مغزى شده است نمىتوان حتى با استفاده از دستگاههاى ويژه در بخش مراقبتهاى ويژه ( آى سى يو ) بيش از چند روز زنده نگه داشت . در چنين مواقعى معمولا پزشكان با خانواده فرد مشورت مىكنند تا در صورت لزوم دستگاهها را از او جدا نمايند . براساس سن و سلامت قبلى فرد و نيز علت مرگ مغزى ، بستگان فرد ممكن است از پزشكان درخواست كنند كه اعضاى سالم بدن او مثل قلب ، كليهها ، كبد و . . . به كسانى كه به اين اعضا نياز دارند اهداء كنند . وضعيت نباتى در وضعيت نباتى قسمتهايى از مغز كه كنترل عملكردهاى بالاى ذهنى مثل فكر كردن را برعهده دارند صدمه مىبينند . بااينحال بخشهايى از مغز كه كنترل عملكردهاى حياتى خودكار ، مثل ضربان قلب و نفس كشيدن را برعهده دارند سالم باقى مىمانند . گرچه چنين فردى از نظر جسمى و ذهنى به
--> ( 1 ) . Coma