احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
791
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
كلاژن است كه در اثر آنها پوست قدرت ارتجاعى خود را از دست داده و چينوچروك به خود مىگيرد . در حقيقت پوست انسان برحسب سن و شرايط فيزيولوژيكى بدن مىتواند دچار دگرگونى و تغيير شود . اين تغييرات وابسته و مربوط به عوامل مختلفى از قبيل : تغذيه ، بهداشت ، ورزش ، متابوليسم مواد قندى و چربى و تغييرات هورمونى مىباشد . در اثر عوامل فوق پوست ممكن است مقدارى از ذخاير چربى و مواد ارتجاعى خود را از دست بدهد و باعث كاهش قدرت ارتجاعى و باعث چروكيده شدن آن شود . با وجود مطالب ذكر شده پوست بر اثر مراقبت و توجهات آگاهانه مىتواند پيوسته لطافت و زيبايى خود را حفظ كرده و منعكسكنندهى سلامتى و نمودار احساس جوانى و شادابى افراد باشد . زيرا كه طراوت و شادابى پوست مربوط به نكاتى شامل : سلامتى بافت پوست ، برقرارى گردش خون و لنف بهطور متناسب ، ترشح طبيعى غدههاى عرق و چربى و استحكام نسوج كلاژن است كه در اثر آنها پوست مىتواند قدرت ارتجاعى و اعمال فيزيولوژيكى خود را به خوبى حفظ كرده و سلولهاى سطحى كهنه و از بين رفته را مطابق روال طبيعى تأمين كند . براى رسيدن به اين هدف و براى حفظ لطافت و زيبايى پوست احتياج به اطلاعات كافى و مراقبتهاى لازم بهداشتى به شرح زير است : * رعايت اصول بهداشت و نظافت و پاكيزگى پوست . * حفاظت از پوست در برابر تغييرات شديد حرارتى ( در برابر گرما و سرما ) . * حفاظت از پوست در برابر تابش آفتاب و وزش باد . * اجتناب از تركيبات شيميايى نامناسب كه ممكن است در مواد آرايشى و پاككنندهها وجود داشته باشند . كار پوست و ساختمان آن مهمترين عملكرد پوست اين است كه حايلى در برابر محيط نامأنوس باشد ، حايلى كه درونش ما هستيم و بيرونش جهان خارج . حايل اصلى ، قسمت اپيدرم « 1 » يا روپوست است . در زير اپيدرم لايهى عروقى پوست قرار دارد كه مسئول نگهدارى و تغذيهى سلولهاى زايندهى اپيدرم است . اين لايه اعصاب و ضمايم پوستى شامل : غدد عروقى ، غدد ترشحكنندهى چربى و ريشهى مولد مو را در بر مىگيرد . ناخنها نيز از ضمايم پوستى به شمار مىآيند . ساختمان پوست را مىتوان در سه قسمت مجزا مورد مطالعه قرار داد : 1 - قسمت سطحى يا روپوست ، 2 - قسمت ميانى ، 3 - قسمت عمقى يا چربى زير پوست . قسمت سطحى يا روپوست : قسمت سطحى يا روپوست از بافت پوششى سنگفرشى تشكيل شده كه سلولهاى آن در چهار لايه به شكلهاى مختلف روى يكديگر قرار گرفتهاند . در اين قسمت سلولهاى لايههاى عمقىتر در يك رديف مرتبا در حال تقسيم و افزايش هستند درصورتىكه سلولهاى لايههاى سطحى پيوسته شاخى شده و به حالت فرسايش يا ساييدگى درمىآيند و ورقهورقه ، از سطح بدن خارج مىشوند . به اين ترتيب با از بين رفتن سلولهاى لايههاى شاخى شدهى سطحى ، سلولهاى جوانتر كه در لايههاى زيرين قرار دارند ، جاى آنها را مىگيرند . همينطورى كه متذكر شدهايم قسمت سطحى يا روپوست شامل چهار لايه با منظرههاى مختلف است كه ضخامت مجموع آنها در حدود يك ميليمتر مىباشد . اين چهار لايهى متعلق به اپيدرم يا روپوست ، از عمق به سطح عبارتند از : 1 - لايهى زايگر يا لايهى پايه يا بازال . 2 - لايهى مالپيگى يا خاردار . 3 - لايهى دانهدار . 4 - لايهى سطحى يا شاخى . 1 - لايهى سلولهاى زايگر يا لايهى پايه يا بازال « 2 » : اين لايه مهمترين لايه از قسمت روپوست
--> ( 1 ) . Epiderm ( 2 ) . Stratum Germinativum