احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
755
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
مفصل و استخوان دارد . علت آن به وجود آمدن التهاب شديد در مفصلهاى Synovial است و در هر سنى ، از نوجوانى گرفته تا سالخوردگى رخ مىدهد كه در زنان شايعتر است . عمدتا بين 30 تا 50 سال سن عارض مىشود كه 1 تا 2 % جمعيت بدان مبتلا هستند . بااينحال كمتر از التهاب مفصل و استخوان كه با افزايش سن تا درجهاى به همه دست مىدهد شيوع دارد . درست اين است كه بيمارى روماتيسمى خوانده شود زيرا مفصل درگير آن نيست بلكه ديگر بخشهاى بدن درگيرند ، مثل : پوست ، شش و چشم و چون بيمارىاى بسيار پيچيده است معمولا تحت نظر متخصصان بيمارستانها درمان مىشود . التهاب روماتيسمى مفصل جزء گروهى از بيمارىهاست كه بيمارىهاى خودايمنى بافتهاى پيوندى ناميده مىشوند . در اين گروه بيمارىها سيستم ايمنى بدن بيش از معمول فعاليت دارد و به بافتهاى بدن حملهور مىشود . چيزى مثل يك ويروس يا سم بايد آغازگر آن باشد ولى آن چيز در حال حاضر ناشناس است . پژوهشهاى گسترده براى يافتن آن چيز در دست انجام است ، به اين اميد كه آن را بيابند و درمانش كنند . اگرچه اكنون درمانى براى آن وجود ندارد ولى با دارودرمانى مؤثر جلو فعاليت بيش از معمول سيستم ايمنى گرفته مىشود و از پيشروى بيمارى جلوگيرى به عمل مىآيد . اگرچه علت اين بيمارى مشخص نيست ، ولى بسيارى از تغييرات حاصل در بافتها شناخته شدهاند . مىدانيم كه جايگاه التهاب Synovium لايهى لغزندهى مفصل زردپىهاست . Synovium باد مىكند و ضخيم مىشود و مايع Synovial را بيشتر توليد مىكند . غضروفها و رباطها و استخوانها آسيب مىبينند و حفرههايى در آنها به وجود مىآيد . در حالات شديد بيمارى ، التهاب به ديگر بافتهاى خارج از مفصل مثل چشم ، پوست و شش نيز سرايت مىكند . علامات روماتيسم مفصل - تعداد زيادى از مفصلها همزمان درگير مىشوند و متورم ، گرم و حساسند . - مفصلهاى كف دست و پا و انگشتان بيشتر درگير مىشوند و گاهى مچ دست ، مچ پا ، زانو ، شانه و گردن . - وقتى التهاب فعال است تب ، بىاشتهايى و كاهش وزن به بيمار دست مىدهد . - بسيارى از افراد به خاطر كمخونى خسته و بدون انرژى مىشوند . - صبحها مفصلها سفت مىشوند و با گذشت روز بهبود مىيابند ، اما اين امكان وجود دارد كه سفتى مفاصل ساعتها طول بكشد . خصوصيت اين بيمارى آن است كه غالبا پس از چند هفته يا چند ماه بهبود مىيابد ، ولى بيشتر بيماران به درمان نياز دارند . اكثرا بيمارى پس از مدتى ديگر ظاهر مىشود و هدف از درمان عقب انداختن بازگشت است . تشخيص : آگاهى از سابقهى بيمار ، معاينهى دقيق بدنى و چند آزمون سادهى خون به پزشك كارآزموده امكان تشخيص را مىدهد . يك آزمون كامل خون نشان خواهد داد كه بيمار ، مبتلا به كمخونى مىباشد يا نه ( كه در التهاب روماتيسمى مفصل شايع است ) و يك آزمون تهنشين شدن گلبولهاى قرمز وجود التهاب را روشن مىكند . عكس اشعهى X از دستها و پاها بسيار سودمند است . درمان : هدف از درمان التهاب روماتيسمى مفصل ، تخفيف دادن در علامات مرضى ، حفظ قدرت عضلات و حركات مفصل و حفظ آنها از آسيب بيشتر است تا بيمار به تعادل و زندگى عادى بازگردد . دارو درمانى : براى درمان اين بيمارى داروهاى گوناگونى وجود دارند . در درجهى اول ضد التهابهاى غير استروئيدى و مسكنها هستند . اين داروها درد و