احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
669
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
دورههاى قاعدگى بهطور متوسط 28 روز است ، اما اين دورهها در بعضى خانمها هر 24 روز و در بعضى ديگر به ندرت ممكن است بهطور طبيعى و منظم تا 35 روز هم ديده شود . علل بىنظمى قاعدگى اختلال در نظم و تغيير در مدت دورههاى قاعدگى معمولا به علت يك عدم تعادل موقتى در ميزان هورمونها است . در دختر خانمها در جريان بلوغ ، تغييرات مقدار هورمونها باعث مىشود كه دورههاى قاعدگى در ماههاى اوليه و براى چند نوبت بىنظم باشند . علاوه بر آنها در خانمها پس از زايمان و همچنين در زمانهاى نزديك به يائسگى به علت تغييرات هورمونى ، بىنظمى در قاعدگى شيوع مىيابد . علاوه بر موارد بالا عدم تعادل هورمونى ممكن است به علت استرس ، اضطراب ، افسردگى و همچنين در اثر بيمارىهاى شديد و مزمن ، ورزشهاى سنگين و از دست دادن شديد وزن بدن باشد كه هركدام مىتوانند باعث نامرتب شدن قاعدگىها شوند . قاعدگى نامنظم ممكن است علامتى از اختلال يا بيمارى تخمدانها يا بيمارى رحم باشد . بهطور مثال تخمدانهاى حاوى چند كيست ( پلىكيستيك ) كه باعث برهم خوردن تعادل هورمونهاى جنسى مىشود . و يا عارضه اندومتريوز « 1 » كه در آن بافتهاى شبيه مخاط رحم بهطور نابجا در نقاط مختلف حفرهى لگن پيدا مىشود ، باعث اختلال در قاعدگى مىگردند . در بعضى موارد كه يك خانم نسبت به حاملگى خود بىاطلاع است ، ممكن است خونريزىهاى نامنظمى ايجاد شود كه اشتباها به عنوان قاعدگى تصور شود . گاهى اوقات بروز يك قاعدگى تعويقى و شديد مىتواند ناشى از يك سقط جنين باشد . يك خانم اگر يك قاعدگى تعويقى كه با دردهاى شديد شكم همراه است داشته باشد ، بايد هرچه زودتر تحت توجهات خاص پزشكى قرار گيرد زيرا اين موضوع ممكن است ناشى از ايجاد يك حاملگى خارج از رحم باشد . دلدرد و كمردرد دختران قبل از قاعدگى دوشيزگان و دختران در اوايل و ابتداء لك ديدن و حيض شدن ، به دلدردهاى مختلف مبتلا مىشوند . اينگونه دلدردها در ( نژادها ، فاميلها ، طايفهها ، فرقهها و قبايل مختلف ) يكسان نيست . مثلا در بعضى نژادها مانند ارثى بودن به قدرى سخت و شديد است كه منجر به پاره شدن پردهى بكارت ( دخترگى ) مىشود ، گاهى بايد به وسيلهى عمل جراحى پردهى بكارت را پاره كرد تا خون باز شود و آن دختر آسوده گردد . در بعضى نژادها به آن شدت نيست ولى بيش از حد آن بيچاره رنج مىبرد و ناراحت مىشود ، مدام ناله و آه و فرياد دارد . اينچنين افراد تا آخر عمر ، رحمشان ترشح دارد و رطوبات لزج و چسبندهاى نيز ترشح مىكند ، در بعضى از نژادها ابدا ناراحتى ايجاد نمىشود و بهطور عادى و بدون زحمت و ناراحتى رگل شده و حيض مىشوند ، حتى خود دختر بدون هيچ علائم و سابقهاى خون مشاهده مىكند و غفلتا متوجه مىشود كه قاعده زنانگى به سراغ او آمده است . قاعدگىهاى دردناك ويتامينهاى گروه B بهخصوص B 6 و نياسين روى پروستاگلاندينها اثر مىگذارند و باعث شل شدن عضلات رحم مىشوند ، در نتيجه دردهاى قاعدگى را كنترل مىكنند . همچنين كلسيم و منگنز دو مادهى غذايى مهم هستند كه در دردهاى ناشى از قاعدگى بسيار مؤثرند ، بهطورىكه وقتى اين دو ماده در رژيم غذايى افراد كم باشند موجب ناراحتكنندهترين دورههاى قاعدگى مىشوند .
--> ( 1 ) . Endometriosis