احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
602
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
تصفيه شد ، دوباره از طريق وريد آجوف تحتانى ( وناكاوا ) كه بزرگترين وريد بدن مىباشد ، به قلب برمىگردد . هر كليه از حدود يك ميليون واحد تصفيهكنندهى كوچك به نام نفرون « 1 » تشكيل شده است . هر نفرون از يك كلاف مويرگى به نام گلومرول « 2 » و يك لولهى دراز و باريك به نام توبول كليه « 3 » تشكيل شده است . منافذى كه در گلومرولها وجود دارند اجازه مىدهند كه فقط بعضى از مولكولهايى كه در خون وجود دارند ( براساس شكل و اندازهشان ) از آن عبور كنند . براى مثال گلبولهاى قرمز خون و پروتئينهايى كه در خون وجود دارند آنقدر بزرگ هستند كه نمىتوانند از اين منافذ عبور كرده و وارد مايع تصفيه شده بشوند ولى مولكولهاى كوچكتر مثل گلوكز ( قند خون ) كه از اين منافذ عبور مىكنند ، دوباره جذب جريان خون شده و به خون برمىگردند . در آخر مايعى كه در توبولها باقى مىماند را اصطلاحا ادرار مىنامند كه تركيبى از مواد زايد ( مثل اوره ) و ساير موادى كه بدن به آنها نياز ندارد ( مثل آب اضافى و نمك ) مىباشد . اين تصفيهى دايمى و پيوستهى خون نه تنها مواد زايد و مضر را از بدن خارج مىسازد بلكه به تنظيم ميزان آب بدن نيز كمك مىكند . براى مثال اگر شما بيش از مقدارى كه براى بدن لازم است آب بنوشيد ، اين آب اضافى از طريق ادرار از بدن خارج مىشود ، بااينحال اگر زمانى شما نياز به حفظ آب در بدن داشته باشيد كليهها تا آنجا كه ممكن است كمتر آب را به خارج بدن مىفرستند و ادرار را غليظتر مىكنند . به علاوه اگر خون شما خيلى اسيدى و يا خيلى قليايى شود كليهها با تغيير ميزان اسيديتهى ادرار باعث اصلاح آن مىشوند . تفاوت دستگاه ادرارى در مردان و زنان دستگاه ادرارى تحتانى در مردان و زنان تفاوتهايى باهم دارند . پيشابراه مردان كه از مثانه خارج مىشود از غدهى پروستات عبور كرده و ادرار و منى از طريق آن خارج مىشود . مثانهى زنها در زير رحم قرار گرفته و پيشابراه ادرار را به سوراخى كه در جلوى مهبل قرار دارد مىبرد . در هر دو جنس ( هم در خانمها و هم در آقايان ) عبور ادرار توسط عضلاتى كه در گردن مثانه قرار دارند كنترل مىشود . طول پيشابراه در آقايان حدود 20 سانتىمتر و در خانمها حدود 4 سانتيمتر مىباشد . ساختمان دستگاه ادرارى : دستگاه ادرارى شامل دو كليه مىباشد كه هريك به وسيلهى يك حالب به مثانه متصل هستند و يك پيشابراه كه ادرار را از مثانه به خارج بدن مىبرد . كليهها در پشت شكم و در دو طرف ستون مهرهها قرار دارند . آنها به شكل لوبيا بوده و
--> ( 1 ) . Nephron ( 2 ) . Glomerulus ( 3 ) . Renal Tubule