احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
54
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
بلوغ شروع مىشود و در سنين بالاتر نسبتا بهبود مىيابد ولى امكان عود آن خيلى زياد است . در اين بيمارى ممكن است خارش وجود داشته باشد ولى به عنوان يك عارضهى غير ثابت به حساب مىآيد . پوست ممكن است چرب و پوستهها خشك و سفت باشد . و يا همراه با شورههاى چرب متمايل به رنگ زرد باشند . اين اجرام در حقيقت سلولهاى جدا شده از طبقهى شاخى روپوست مىباشند كه در اثر ترشح سروزيته « 1 » يا خونابه ، مرطوب و متمايل به رنگ زرد شدهاند . البته اين ضايعات بيشتر در پوست سر و يا در قسمتهايى از بدن ايجاد مىشوند كه داراى تعداد زيادى مو و غدد ترشحكنندهى چربى با فعاليت زياد هستند . شوره سر يا شوره بدن همراه با التهاب پوست و غدد ترشحكنندهى چربى ، به علت يك بيمارى از گروه اگزما « 2 » مىباشد . اين نوع شوره با رنگ متمايل به زرد ، همراه با التهاب پوست و غدد ترشحكنندهى چربى ، بهخصوص در مردان بالغ يافت مىشود . شوره سر مىتواند پوست سر يا پوست ساير نواحى مودار بدن را كه داراى تعداد زيادى غده ترشحكنندهى چربى هستند ، مبتلا سازد . تغييرات هورمونى در دوره بلوغ موجب تحريك غدههاى ترشحكننده چربى پوست و باعث بزرگ شدن و ترشح بيش از حد آنها مىشود . اين وضعيت به پيدايش يك دوره موقت شوره سر مىگردد . در بعضى افراد غدههاى ترشحكنندهى چربى پس از پايان سنين اوليهى بلوغ نيز همچنان به فعاليت بيش از حد خود ادامه مىدهند و در نتيجه پوست سر بهطور دايمى با شوره يا پوستههاى خاكسترى زرد پوشيده مىشود . اين بيمارى براساس استعداد ژنتيكى يا ارثى و دخالت عوامل درونى و بيرونى از قبيل هورمونها ، عفونتها و آشفتگىهاى عصبى و غيره پديد مىآيد و داراى دورههاى كاهش يا خاموشى و دورههاى عود يا بازگشت است . همانطور كه گفته شد وقوع اين عارضه به موازات افزايش فعاليت غدد ترشحكنندهى چربى بعد از بلوغ مىباشد . به عبارت ديگر اين عارضه كه شيوع خيلى زيادى دارد ، بعد از سن بلوغ شروع شده و در سنين بالاتر كاهش مىيابد و پس از بهبودى نيز امكان عود آن وجود دارد . همانطورى كه ذكر گرديده است پوست سر بيشتر از پوست ساير قسمتهاى بدن به آن مبتلا مىشود . اين نوع شوره يا پوستهها اگر فقط در سر وجود داشته باشد ممكن است با شوره ساده پوست سر اشتباه شود . در حقيقت شورهى ساده پوست سر در اثر پوسته ريزىهاى بيش از حد حادث مىشود ، و در آن نشانىهاى التهابى بهطور مشخص به صورت قرمزى پوست وجود ندارد . اما برعكس در درماتيت سبوروئيك « 3 » يا التهاب پوست و غدد چربى ممكن است تنها نشانى بيمارى كه همراه با شوره و پوستهريزى يافت مىشود ، علايم التهابى و قرمزى پوست باشد . آن مناطقى از بدن كه گرفتار التهاب پوست و غدد چربى مىشوند ، داراى مو و غدد ترشحكنندهى چربى به تعداد زياد هستند . از جملهى اين نواحى و در درجه اول پوست سر است . ابروها ، پلكهاى چشم ، بينى ، گونهها ، چانه و پيشانى در درجه دوم در معرض ابتلاى اين بيمارى قرار دارند . ضايعات صورت در مردان شيوع بيشترى داشته و ممكن است بسيار پايدار باشد . همچنين گاهى اوقات ممكن است جناغ سينه ، نواحى چينهاى زير بغل ، كشاله ران و چين زير پستان به اين عارضه مبتلا گردند . يادآور مىشويم كه ضايعات پوست در اين بيمارى به رنگ قرمز كمرنگ تا قهوهاى با حاشيههاى محو و نامشخص همراه با شوره يا پوستههاى خاكسترى متمايل به زرد ظاهر مىگردد . در التهاب پوست و غدد چربى ( درماتيت سبوروئيك )
--> ( 1 ) . Serosity ( 2 ) . Eczema ( 3 ) . Seborrhoeic Dermatitis