احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
509
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
قولنج باشد بايد خروس بزرگى را بپزيد و آب آن را بخوريد و عصاره ريوند چينى را نرم بساييد و با زهره گاو مخلوط كنيد و بر شكم مالش دهيد . معدهدرد از سوءهاضمه : اگر معده درد در اثر سوءهاضمه باشد ، هربار يك قاشق گل گاو زبان ، دو سه عدد ريشهى سنبل الطيب و نصف ليمو عمانى را مخلوط و دم كنيد . آبش را صاف و شيرين ساخته و بنوشيد . معده درد از ثقل سرد : اگر معده درد از ثقل سرد ايجاد شده باشد عصارهى نعناع را با قند به صورت شربت درست كنيد و بعد از غذا بخوريد . * عرق نعناع را پس از صرف غذا با آب مخلوط كنيد و بنوشيد . ضمنا از خوراكىهايى كه طبيعت آن سرد است مانند خيار و هندوانه و غيره پرهيز كنيد . معده درد نوزاد : براى درمان معده درد نوزاد ، آب هويج ، آب زردك ، آب جوشاندهى تخم هويج و آب جوشاندهى تخم زردك مفيد است . معده درد نوزاد از گرمى : اگر درد معده نوزاد از گرمى و حرارت باشد بايد كمى شكر سرخ را در آب جوشيدهى ولرم حل كنيد و به او بخورانيد . * مغز ناخنك را نرم بساييد و در آب گرم حل و كمى هم آن را دم و بعد صاف كنيد و به او بدهيد . معده درد نوزاد از سردى : اگر درد معده نوزاد از سردى و برودت باشد بايد قدرى نبات نرم شده را در گلاب حل كنيد و چند قاشق از آن را به مرور به او بدهيد . همچنين روغن كرچك را به دور ناف ، دل و كمر او بماليد بعد پارچهى نرمى را گرم كنيد و بر آن بپيچيد و او را قنداق كنيد . * گز علفى و گز خونسارى از هركدام 10 گرم ، در آب جوش حل كنيد و پس از صاف كردن چند قاشق به مرور به او بخورانيد . لوزالمعده و انسولين لوزالمعده غدهاى نرم به رنگ صورتى مايل به خاكسترى به طول 12 تا 15 سانتىمتر است كه در طرف چپ ، پشت معده قرار دارد . سر لوزالمعده در انتهاى اثنىعشر ( دوازدهه ) قرار گرفته و دم آن تا طحال ادامه مىيابد . تنهى لوزالمعده بين سر و دم اين غده قرار گرفته و مجراى لوزالمعده درون غده است . لوزالمعدهى انسان داراى يك تا 2 ميليون جزاير لانگرهانس است كه قطر هريك حدود 3 / 0 ميلىمتر مىباشد . اين جزاير سه نوع سلول عمده با نامهاى آلفا ، بتا و دلتا دارند كه با خصوصيت رنگپذيرى آنها از هم تشخيص داده مىشوند . سلولهاى بتا كه حدود 60 % از كل سلولها را تشكيل مىدهد عمدتا در وسط جزيره واقعند و انسولين ترشح مىكنند ، سلولهاى آلفا كه حدود 25 % از كل سلولها را تشكيل مىدهند گلوكاگن ترشح مىكنند . سلولهاى دلتا كه حدود 10 % درصد از كل را تشكيل مىدهند سوماتواستاتين ترشح مىكنند . حد اقل يكسوم ديگر به نام سلول PD به تعداد كم در جزاير وجود دارد كه هورمونى با عملكرد ناشناخته موسوم به پلىپيتيد لوزالمعدى ترشح مىكند . ارتباطات نزديك ميان اين سلولها در جزاير لانگرهانس امكان كنترل مستقيم ترشح برخى هورمونها را توسط هورمونهاى ديگر فراهم مىسازد . مثلا انسولين ترشح گلوكاكن را مهار مىكند و سوماتواستاتين ترشح هورمون انسولين و گلوكاكن را مهار مىكند .