احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
446
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
* دانههاى اسفند ، كنجد و سياهدانه را به نسبت مساوى مخلوط كنيد و روزى يك قاشق شربتخورى از آن را بجوشانيد و آب صافكردهى آن را با عسل شيرين كنيد و روزى سه بار بنوشيد . * شنبليلهى خشك ، زيرهى سبز ، كنجد و سياهدانه را به مقدار زياد روى نان در موقع پخت بپاشيد و آن را بخوريد . پس از چند مرتبه مصرف چنين نانى ، رطوبات معده مرتفع خواهد شد . * يك مرغ سياه پير را بكشيد و احشاء داخل آن را خارج كنيد . ميخك و ريشهى جوز از هركدام 5 گرم ، زيره سياه 20 گرم ، 20 عدد آلو ، مغز گردو ، مغز پسته خام ، مغز فندق خام ، مغز بادام خام از هركدام 50 گرم ، به صورت نيمكوب شده و برنج يك فنجان ، همه را در شكم مرغ بريزيد و آن را با سوزن و نخ بدوزيد . مرغ را در ظرفى گذاشته ، كمى آب ، 5 عدد برگ بو ، كمى زعفران و گلاب به آن اضافه كنيد و خوب بپزيد . و آن را در سه روز ميل كنيد . يبوست و سنگينى معده اگر دچار يبوستى شدهايد كه در اثر غلبهى صفرا و زردآب بود ، ابتدا صفرا را بر طرف كنيد . ( به قسمت اخلاط اربعه در همين كتاب مراجعه شود ) و به عنوان درمان 50 گرم شيرخشت را در يك ليتر آب هندوانه حل كنيد و به مرور بنوشيد . * يك سير خاكشير را با يك سير سكنجبين مخلوط كنيد و بخوريد . * يك قطعه صابون را مانند شياف استفاده كنيد يا با آب صابون تنقيه كنيد . * ده مثقال گل خطمى را بجوشانيد و با آب صاف كردهى آن تنقيه كنيد . * گز علفى ، شكر سرخ ، گل خطمى و خاكشير را به نسبت مساوى بجوشانيد و با آب صافكردهى آن تنقيه كنيد . * دو سير خاكشير را در دو ليتر آب سيرابى ريخته و بجوشانيد تا مقدار 5 سير از آب آن باقى بماند ، آن را ميل كنيد . * ريشهى مويانه ، گز علفى و شكر سرخ از هركدام 4 مثقال را مخلوط كنيد و بجوشانيد و آب صافكردهى آن را صبح ناشتا ميل كنيد . * مغز فلوس 12 مثقال ، گل بنفشه ، گل خطمى ، مغز ناخنك و گل پنيرك از هركدام 2 مثقال ، عناب نيمكوب 12 دانه ، داروها را بجوشانيد و آب صاف كردهى آن را ميل كنيد . بسيار كاركن مفيدى است . براى زايل نمودن بوى فلوس و رفع ناراحتى بعد از خوردن داروها مختصرى پياز بخوريد . * براى نرم شدن معده بايد ، مقدار 5 مثقال عناب را با گل بنفشه ، گل پنيرك ، تاجريزى ، گل خطمى سفيد ، خارخسك و شاهتره ، از هركدام 1 مثقال بجوشانيد و آب صافكردهى آن را ميل كنيد . * در اين روز غذا بايد سوپ ، آش روان و رقيق و يا آبگوشت و شير باشد . يا آشى تهيه كنيد از اسفناج ، برگ چغندر ، عدس ، برنج و مقدارى آبغوره داخل آن ريخته تا عصر آن روز ، مزاج اجابت كرده و معده از سنگينى نجات مىيابد . تذكر اينكه ، آش آبغوره در مزاجهاى حاد و صفراوى نقش بسيار مهمى را در سلامتى شخص بازى مىكند . آش تمر هندى نيز كاركن بسيار مفيدى است و در گرمازدگى هم مفيد است . * گل بنفشه ، گل خطمى ، گل پنيرك ، تاجريزى ، گل نيلوفر ، خارخسك از هركدام 2 مثقال ، عناب نيمكوب 16 دانه ، گز علفى و شكر سرخ از هركدام 4 مثقال بجوشانيد ، بعد آن را صاف كرده و مقدار 8 مثقال ترنجبين در آب آن شيره كشيده و ميل كنيد . با مصرف آن حرارت بدن خاموش مىشود ، مزاج كار كرده ، اخلاط زايد و انگلهاى معده دفع مىگردد و خون هم صاف مىشود .