احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
430
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
اعصاب بدن انسان مانند كشورى است كه نوعى شبكهى ارتباطى ، مناطق آن را به يكديگر متصل مىكند . اين شبكه دستگاه عصبى نام دارد . وقتى كه اطلاعات سريع منتقل مىشوند همه چيز خوب پيش مىرود و بدن سالم است و به نحو مؤثرى عكس العمل نشان مىدهد . براى آنكه اطلاعات بهطور هماهنگ در بدن جريان يابد ، بايد مركز اطلاعرسانى سالم و اثربخشى وجود داشته باشد و اين نقش را مغز ايفا مىكند . مقايسهى شبكهى ارتباطات تلفنى و نظام عصبى انسان ، مقايسهاى منطقى و درست است . اطلاعاتى كه در نظام عصبى انسان جريان دارند ، ماهيتى زيستى الكتريكى دارد . نظام عصبى با بيش از 10 ميليارد سلول عصبى به نام نرون ساخته شده است . كه آنها نوعى جريان الكتريكى منتقل مىكنند و همين جريان الكتريكى است كه قسمتهاى مختلف بدن را به فعاليت وا مىدارد . آيا مىدانيد مغز شما بيش از 15 ميليون ميليارد ارتباط الكتريكى دارد ؟ آيا مىدانيد مغز شما با بيش از 17 تريليون سلول ساخته شده است ؟ سلولهاى عصبى مستقيما با يكديگر تماس ندارند بلكه از يكديگر جدا هستند و بين آنها شكاف سيناپسى وجود دارد . جريان عصبى در اين مكان به يك عامل شيميايى شبيه به هورمونها تبديل مىشود كه مسئول انتقال اطلاعات خاص به سلولهاى بعدى است و پيامهاى خشنودى ، درد ، توجه ، خطر و يا آرامش و غيره را منتقل مىكنند . اين عوامل شيميايى را ناقلهاى عصبى مىنامند . آيا مىدانيد مغز چه تعداد ارتباط شيميايى دارد ؟ براى درك آن ، عدد 1 را نوشته و هشتصد هزار صفر جلوى آن بگذاريد ! ! تاكنون پژوهشگران حدود 50 ناقل عصبى كشف كردهاند و ما در اينجا فقط چند نوع از آنها را كه با فعاليت فكرى ارتباط دارند را نام مىبريم : 1 - دوپامين : اپىنفرين ، نوراپىنفرين . هر سه مسئول بردن پيامهاى مغز و ايجاد هيجاناند و با حالت شادى و ميزان فشار خون ارتباط دارند . 2 - سروتونين : نوعى ناقل عصبى است كه احساس آرامش و سستى را منتقل مىكند و اگر توليد آن افزايش يابد ، حالت خواب و بىحالى ايجاد مىشود . اختلال در توليد آن با فشار روحى ، عصبانيت و اختلال در خواب و افسردگى و حالتهاى شيدايى ( مانيايى ) مرتبط است . 3 - اندروفين : به نظام عصبى آرامش داده و درد را تسكين مىدهد . 4 - استيل كولين : يك ناقل عصبى حياتى براى حافظه و يادآورى است و در افراد مبتلا به آلزايمر اين ناقل عصبى كم است . اين ناقلهاى عصبى شگفتآور كه فكر و عاطفهى انسان را كنترل مىكنند به خودى خود توليد نمىشوند ، بلكه از زنجيرههاى اسيد آمينه و از طريق تغيير شكل آنزيمى به وجود مىآيند . اين نكته را به ياد داشته باشيد كه هر نوع ناقل عصبى براى انتقال پيام خود از اسيد آمينهى خاصى استفاده مىكند . بنابراين با انتخاب تدبير غذايى خاص مىتوان يك نوع ناقل را بيش از هر ناقل ديگر فعال كرد . تيروزين يك اسيد آمينه غير ضرورى است ( يعنى توسط بدن توليد مىشود و نيازى نيست كه از خارج وارد بدن شود ) . اين اسيد آمينه موجب توليد دوپامين ، اپىنفرين ، و نوراپىنفرين مىشود . آنها مسئول بيدارى مغز هستند و خود تيروزين هم موجب توليد