احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

424

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

افراد لازم است با انجام اقدامات به موقع از پيشرفت بيمارى و ايجاد عوارض خطرناك جلوگيرى كرد . اگر اقدامات لازم و به موقع در جهت رفع ناراحتىهاى عصبى انجام نپذيرد ، بيمارى توسعه خواهد يافت ، به‌طورىكه تدريجا در آينده ، در مواردى كه فشار خون بالا مىرود ، بيش از گذشته ، ديرتر به حالت عادى باز خواهد گشت و مدت زيادى در سطح بالا باقى مىماند . در اين مرحله معمولا با معاينه‌ى پزشكى تغيير و يا اختلالى در رگ‌هاى قلب و در رگ‌هاى بدن پيدا نمىشود . در اين مرحله تنها تمايل به نوسانات شديد در فشار خون است كه قابل توجه مىباشد . بيمار مبتلا به ازدياد فشار خون ممكن است ناراحتىهاى مختصرى از قبيل سردرد خفيف ، سبكى خواب ، تپش قلب و ساير احساسات نامطلوب در ناحيه‌ى قلب داشته باشد . با ادامه‌ى بيمارى و پيشرفت آن ، فشار خون براى مدت طولانىترى در سطح بالا باقى مىماند . در مراحل بعدى و به علت تداوم و بقاى ازدياد فشار خون ، تصلب شرائين حادث مىشود . در نتيجه‌ى تصلب شرائين كه شريان‌هاى زيادى به آن مبتلا مىشوند ، ناراحتى و خطرات زيادى حادث مىشود و تغييرات مشخصى در قلب نيز ظاهر و بالاخره آن شخص به بيمارى تصلب شرائين گرفتار مىشود . لازم به ذكر است ، حتى مواقعى كه به علت افزايش فشار خون عوارضى در رگ‌ها و در قلب ايجاد شده است ، بدن از طريق تنظيم سيستم عصبى مىتواند خود را با شرايط جديد تطبيق دهد ، به‌طورىكه در اين مرحله از بيمارى نيز حتى بسيارى از بيماران كارآيى خود را حفظ مىكنند . به‌طور كلى افرادى كه درگير كار شديد فكرى هستند و زندگى بىتحركى دارند ، مستعد چاقى مىباشند و غالبا به افزايش فشار خون مبتلا مىشوند و بيمارى آنها زودتر به تصلب شرائين منجر مىشود . ميزان فشار خون در نقاط مختلف بدن متفاوت است و بر حسب دورى از مبدأ حركت ( يعنى با دور شدن از بطن‌هاى قلب ) به تدريج كاهش مىيابد . به اين ترتيب كه فشار خون در بطن چپ قلب و در ابتداى شريان آئورت ، حدود 130 - 140 ميلىمتر جيوه مىباشد ، درحالىكه اين فشار با منشعب شدن شريان‌ها و افزايش تعداد آنها به تدريج كاهش مىيابد . به اين ترتيب ، فشار خون در شريان‌ها با قطر متوسط حدود 120 ميلىمتر و در شريان كوچك 60 - 70 ميلىمتر و در مويرگ‌ها 30 - 40 ميلىمتر جيوه است . ميزان فشار خون در سياهرگ‌ها بازهم كمتر مىشود تا جايى كه در وريدهاى بزرگ ، منفى و حتى پايين‌تر از فشار آتمسفر يا فشار جو مىرسد . معمولا ميزان فشار خون سيستوليك يا فشار خون حد اكثر ، در شريان بزرگ بازوى يك انسان بالغ در حدود 110 - 130 ميلىمتر جيوه و فشار خون دياستوليك يا فشار خون حد اقل ، در همان شريان ، حدود 70 - 80 ميلىمتر جيوه است . درمان بيمارى فشار خون براى پيشگيرى و درمان بيمارى فشار خون ، پياده‌روىهاى منظم در هواى آزاد ( حد اقل روزانه به مدت 5 / 1 تا 2 ساعت ) ، فعاليت‌هاى ورزشى مناسب ، محدود كردن و يا كاهش مصرف نمك و غذاهاى پرنشاسته و شيرين به‌خصوص براى افرادى كه مستعد چاقى هستند لازم و ضرورى است . استعمال دخانيات و صرف مشروبات الكلى نيز به علت تأثير نامساعد بر روى سيستم عصبى زيان‌بخش است و حتما بايد كنار گذاشته شود . براى درمان بيمارى فشار خون ، اقدام اساسى و بسيار مهم آرام كردن اعصاب بيمار و ايجاد شرايطى است كه مغز او قادر به استراحت باشد . بنابراين گاهى اوقات اجراى يك برنامه‌ى كارى و استراحت مناسب به تنهايى كافى است كه ميزان فشار خون را به سطح عادى پايين آورد تا بهبودى اساسى حاصل شود . بيمارى فشار خون نه تنها ناشى از كار شديد فكرى و