احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
384
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
كه به علت باريك شدن متناوب مجارى هوايى يا لولههاى برونش ( در ريهها ) ايجاد مىشود . عوامل و فاكتورهاى مختلفى در ايجاد آسم دخالت دارند . اين عوامل از فردى به فرد ديگر متفاوت است . بهترين تعريفى كه براى آسم مىتوان بيان كرد اين است كه : آسم وضعيتى است كه مجارى هوايى ريهها ملتهب شده ، بنابراين به عوامل خاصى بسيار حساس مىشوند . عوامل شروعكننده حملات آسم : اين عوامل باعث مىشوند كه مجارى هوايى تنگ شده و عبور جريان هوا از داخل آن كاهش پيدا كند و سبب تنگى نفس يا خسخس سينه شود . بنابراين آسم فقط يك بيمارى مشخص نيست بلكه داراى چندين الگوى مختلف مىباشد . آسم داراى شدتهاى مختلف ، عوامل شروعكنندهى متفاوت و نتايج درمانى گوناگونى در افراد مختلف مىباشد . به همين دليل درمانى كه براى يك بيمار دچار آسم بسيار مفيد بوده ، ممكن است براى بيمار ديگرى نامناسب باشد . علل بروز حملات آسم : اكثر افراد مىدانند كه بيمارى آسم در بعضى خانوادهها بيشتر ديده مىشود . يعنى علت ارثى و ژنتيكى در اين بيمارى وجود دارد . بدون شك در آسم آلرژيك ( آسم اكسترينسيك يا خارجى ) عامل وراثت و ژنتيك از اهميت زيادى برخوردار است درحالىكه در آسمى كه آلرژيك نباشد ( آسم اينترينسيك يا داخلى ) عامل وراثت زياد مطرح نمىباشد . آسم چگونه شروع مىشود ؟ عامل ژنتيك و وراثت در بروز بيمارى آسم به صورتى نيست كه مثلا رنگ چشم يا نوع گروه خونى كودكان از والدينشان به ارث مىرسد ، بلكه بيمار مبتلا به آسم شديد مىتواند داراى كودكانى باشد كه هيچگاه دچار حملات آسم نمىشوند . نقش عوامل محيطى ( مثل مواد حساسيتزا يا آلرژنها و مواجه شدن شخص با دود سيگار ) در بروز بيمارى آسم و تشديد آن مىتواند بسيار مهم باشد . بااينحال اين عوامل در همه افراد به يك اندازه باعث بروز بيمارى نمىشوند ، بلكه آن افراد بايد استعداد ابتلا به اين بيمارى را داشته باشند . مايتهاى گرد و غبار خانه و ساير عوامل اين تصوير يك مايت مىباشد كه بسيار بزرگ شده است . مدفوع اين مايتها كه در پرزهاى فرش ، مبلمان و لحاف و تشك زندگى مىكنند مىتوانند باعث بروز حملات آسم شوند . به غير از عوامل ارثى و ژنتيكى ، عوامل بسيارى مسئول بروز اوليه آسم در افراد مىباشند . براى مثال آسمى كه در بزرگسالان براى اولينبار ايجاد مىگردد اغلب به دنبال ابتلا به سرماخوردگى يا يك عفونت ويروسى رخ مىدهد . همچنين مواجه شدن با عوامل تحريككننده در محيط كار ممكن است از عوامل شروعكنندهى حملات آسم باشد . بااينحال مهمترين عامل ايجادكننده حملات آسم ( بهويژه در كودكان ) مواجه شدن با مايتهاى گرد و غبار خانه مىباشد . مايتها جانوران كوچك و ذرهبينى هستند كه از نوك يك سوزن هم كوچكتر مىباشند . اين جانوران كوچك در فرشها ، موكتها ، لحاف و تشك و پتو ، اسباببازىهاى پشمى كودكان زندگى مىكنند . در هر تشك حدود دو ميليون مايت ممكن است وجود داشته باشد . همچنين بايد بدانيم كه فقط پروتئين موجود در مدفوع اين مايتها هستند كه موجب بروز آلرژى و