احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

34

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

پيگمنتهاى هر تار مو دارد . 4 - لوله تغذيه مو ( مدولا ) مدولا لوله مغزى قسمت درونى مو مىباشد كه عملكرد آن تقريبا نامعلوم است ولى به عقيده برخى از دانشمندان مو توسط اين لوله مغزى از پياز مو تغذيه مىكند . چنانچه به هر علت مدولا خشك شود ، آن تار مو طبيعى و سالم نخواهد بود . 5 - ريشه مو ( روت ) ريشه مو در داخل پوست قرار گرفته و از سلولهاى زنده و فعال تشكيل يافته كه دائما در حال تكثيرند . اين تكثير سلولها موجب بالا زدن قسمت انتهايى كلاف به طرف خارج شده و رشد مو را سبب مىشوند . بنابراين موى تازه توسط تقسيم سلولى شكل گرفته و به صورت ساقه از پوست خارج مىشوند ، ريشه شامل سه بخش است : حفره ، پياز ، پاپيلا . 1 - حفره : شكل لوله مانندى است كه پياز و پاپيلا را احاطه مىكند و لوله‌اى است كه مو را آهسته به سطح پوست مىرساند . 2 - پياز مو : پياز مو قسمتى از مو مىباشد كه در داخل حفره قرار دارد . 3 - پاپيلا : در عمق پياز مو برجستگى كوچكى وجود دارد كه آن را پاپيلا مىنامند . در پاپيلا رشته‌هاى عصبى و خونى فراوانى وجود دارند و به خاطر همين رشته‌هاى عصبى است كه اگر موئى كشيده شود درد احساس مىشود . ضمنا پياز مو به وسيله مويرگ‌هاى خونى موجود در پاپيلا تغذيه شده و رشد و نگهدارى مو را سبب مىگردد . اگر پاپيلا به اندازه كافى از بدن غذا نگيرد ، پياز مو ضعيف شده و قدرت نگهدارى مو را از دست خواهد داد . چربى مو ( سبوم ) در اطراف حفره ريشه مو غدد چربى متعددى وجود دارد كه ترشح اين غدد از دو جهت براى موها اهميت دارد اول اينكه به صورت لايه نازكى روى ساقه مو را پوشانده و آن را حفظ مىكند ، دوم اينكه به مو چربى و درخشندگى مىبخشد . اين چربى يا سبوم خاصيت اسيدى دارد . تركيبات چربى يا سبوم عبارتند از : 1 - آب 15 تا 25 درصد . 2 - اسيدهاى چرب اشباع نشده 40 تا 60 درصد . 3 - اسيدهاى استريفيه 15 تا 30 درصد . در پوست سر نيز مانند ساير قسمتهاى بدن غدد مترشحه عرق وجود دارد كه ترشحات آنها هم خاصيت اسيدى دارد . ساختمان شيميائى مو ساختمان شيميايى مو از پروتئين كراتين تركيب شده كه در ناخن و پوست نيز وجود دارد . تركيبات شيميايى مو به رنگ و نوع مو بستگى دارد . مثلا موى تيره داراى كربن بيشتر و اكسيژن كمتر و موى روشن داراى كربن كمتر و اكسيژن بيشترى است . در ضمن مواد تشكيل دهنده مو در افراد و نژادهاى مختلف متفاوت بوده و حتى در يك فرد هم تحت تأثير عوامل بسيارى مانند غذا ، آب و هوا ، سن و غيره مىتواند متغير باشد . درصد تركيبات شيميايى يك موى طبيعى به شرح زير مىباشد . 1 - كربن 50 تا 60 درصد 2 - ئيدروژن 6 تا 16 درصد 3 - نيتروژن ( ازت ) 14 تا 17 درصد 4 - اكسيژن 20 تا 30 درصد 5 - گوگرد 3 تا 6 درصد همچنين مواد ديگرى مانند آلومينيوم ، كلسيم ، پتاس ، سديم و . . . به مقدار بسيار كم حدود يك درصد ، در مو وجود دارد . به علت داشتن مجموعه‌ى اين مواد است كه مو مىتواند در مقابل مواد شيميايى عكس العمل نشان داده ، تغيير رنگ يا فرم دهد . عوامل مهم رشد مو رشد و سلامت مو بستگى به سه عامل مهم دارد :