غده‌ى تيروئيد غده‌ى تيروئيد را گواتر يا غمباد نيز مىگويند . تيروئيد در قسمت پايين گردن جاى دارد . اين غده شامل دو لب است يا دو نيم حلقه كه طرفين ناى قرار گرفته و توسط تنگه‌اى كه از جلوى ناى مىگذرد ، به هم اتصال دارند و اين غده در جايى كه زيبايىاش آرزوى هر زنى مىباشد ، قرار گرفته است . هورمون‌هاى فعال اين غده عبارتند از تايروكسين و ترى يدوتايرونين كه هر دو حاوى مقادير بالايى يد مىباشند . يكى از فعاليت‌هاى اصلى اين غده نگهدارى يد در بدن است . ترشح تايروكسين توسط هورمون محركه تيروئيد مترشحه از لوب قدامى هيپوفيز تنظيم مىشود . اعمال اين غده عبارتند از : كنترل سوخت‌وساز بدن - حفظ سلامت پوست و مو - اثر بر تحريك‌پذيرى سيستم عصبى - همكارى با ديگر غدد درون‌ريز ( بدون مجرا ) جهت نگهدارى تعادل هورمونى بدن - كنترل رشد بدن و تكامل ذهنى در خردسالى - انباشتن يد در بدن . ترشح بيش از حد هورمون‌هاى تيروئيد ، بيمارى تيروئيد سمى را ايجاد مىكند كه عموما با بزرگى غده‌ى تيروئيد ( گواتر ) همراه است . علائم اين بيمارى شامل بيرون‌زدگى كره‌ى چشم ، تندى نبض ، افزايش تعريق و حالات عصبى مىباشد . اگرچه فرد در اين حال به قدر كافى غذا مىخورد اما به علت افزايش سرعت سوخت‌وساز غالبا لاغر و ضعيف است . به دليل اثرات ترشح بيش از حد هورمون‌هاى اين غده بر روى ساير غدد درون‌ريز بدن ، اختلالاتى در سيكل قاعدگى زنان نيز پديدار مىشود . همچنين كم‌كارى اين غده در بزرگسالان و كودكان عواقب متفاوتى در بر دارد . در بزرگسالان اين حالت مىكزدم نام دارد و علائم آن درست برعكس پركارى تيروئيد است ، كه شامل تمايل به افزايش وزن ، خشكى و كلفتى پوست و كم پشت شدن موها مىباشد . با كاهش سرعت سوخت‌وساز ، اشكالاتى در گرم نگه‌داشتن بدن رخ مىدهد . در دوران كودكى كم‌كارى تيروئيد كرتينيسم نام دارد كه موجبات عقب‌ماندگى رشد و عدم تكامل ذهنى كودك را به دنبال دارد . غالبا مشاهده شده كه در دختران جوان در اوايل بلوغ و همچنين خانم‌هاى نسبتا مسن در شروع دوره‌ى يائسگى در جلوى گردن برآمدگى مختصرى پديدار مىشود . علت اين برآمدگى همان غده‌ى تيروئيد مىباشد كه گواتر يا غمباد ناميده مىشود . هورمون‌هاى مترشح به وسيله‌ى تيروئيد تا قبل از بلوغ در رشد اندام