* يك مشت برگ تازه‌ى توت‌فرنگى را در نيم ليتر آب بجوشانيد و آب صاف‌كرده‌ى آن را روزى چند مرتبه در گلو غرغره كنيد . * شاخه‌هاى جوان درخت انجير را بجوشانيد و آب آن را با عسل شيرين كنيد . هر صبح ، ظهر و شب هربار مقدارى از آن را بنوشيد . * روزى سه مرتبه و هربار آب يك ليموى تازه را بگيريد و با آب مقطر مخلوط و چند بار متوالى در گلو غرغره كنيد . * شصت گرم ساقه‌هاى گلدار پونه‌ى كوهى خشك را در يك ليتر آب جوش ، 15 دقيقه دم كنيد و با آب صاف كرده‌ى آن روزى سه مرتبه خوب غرغره كنيد . * برگ‌هاى جعفرى تازه و كوبيده شده را در الكل خيس كنيد و چند بار از خارج روى آن بگذاريد و با دستمال ببنديد . * پنجاه گرم ريشه‌ى خشك خطمى را نيمكوب كنيد و در يك ليتر آب سرد حدود دو ساعت بخيسانيد و 10 دقيقه هم بجوشانيد . پس از سرد شدن روزى چند مرتبه با آب صاف‌كرده‌ى آن غرغره كنيد . * پنجاه گرم ريشه‌ى شيرين‌بيان را در يك ليتر آب سرد ريخته و 10 دقيقه بجوشانيد بعد 12 دقيقه هم دم كنيد . آب آن را صاف و روزى سه بار با آن غرغره كنيد . * پنجاه گرم ساقه و برگ مريم گلى را در يك ليتر آب 12 دقيقه بجوشانيد و 10 دقيقه هم آن را دم كنيد سپس آب آن را صاف و روزى چند بار غرغره كنيد . * مقدارى صمغ عربى كوبيده شده را در روغن بادام شيرين مخلوط و روزى چند مرتبه در گلو غرغره كنيد . * پنجاه گرم زرشك كوبيده شده را در يك ليتر آب گرم حدود دو ساعت خيس كنيد بعد در همان آب بجوشانيد . پس از سرد شدن هر صبح ، ظهر و شب هر مرتبه نصف ليوان از آن را به مرور در گلو غرغره كنيد و پس از غرغره آب آن را هم بنوشيد . ديفترى اگر در گلو برآمدگى پديدار شد و به اندازه‌ى يك نخود و يا يك فندق رسيد و در انتهاى آن غده‌ى سفيدرنگى كه توأم با درد بود ، ديفترى يا خناق مىباشد . اغلب اطفال دچار اين بيمارى مىشوند . علائم ديفترى اين است كه بيمار 2 تا 16 روز پس از ورود ميكروب به گلو احساس گلودرد مىكند و درجه‌ى تب او به 38 تا 5 / 38 درجه مىرسد . ضمن گلودرد لكه‌هاى سفيدرنگ كوچكى روى زبان كوچك ( در انتهاى حلق ) و لوزتين ظاهر شده و به تدريج پهن گشته و پرده‌اى سفيد مايل به خاكسترى را تشكيل مىدهد كه به آن غشاء كاذب مىگويند . پس از چند روز غشاء كاذب در حنجره و اوايل ناى نيز به وجود مىآيد و راه عبور هوا را تنگ مىسازد كه ايجاد ديفترى يا خناق مىكند . در اين موقع بيمار سرفه‌هاى خشك و خشن مىكند و صدايش گرفته و خاموش است و به زحمت تنفس مىكند . دائم دستش را به طرف گلو پيش مىبرد تا شايد مانع تنفس را رفع سازد و بالاخره پس از فلج شدن ماهيچه‌هاى حلق و ماهيچه‌هاى تنفسى ممكن است بيمار به حالت خفگى برسد . ميكروب ديفترى نوعى باسيل است كه يك دانشمند آلمانى به نام لفلر آن را كشف كرده است . نوعا ديفترى در اثر كثافات و حرارت خون ايجاد مىشود . مبتلايان به اين بيمارى بايد از ديگران فاصله بگيرند و با افراد ديگر هم‌غذا نشوند و از خوردن و نوشيدن در خارج از منزل اجتناب كنند و بدين طريق به صحت و سلامتى ديگران احترام بگذارند . اگر به بيمارى ديفترى ( خناق ) مبتلا شده‌ايد ، قبل از هر چيز كثافات و حرارت خون را بر طرف كنيد و براى بر طرف كردن آن اول حجامت كرده و خون كم كنيد و