احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
284
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
كمى كافور را با روغن بادام شيرين يا روغن بنفشه يا روغن بابونه مخلوط كنيد و پنبهاى را بر آن آغشته كرده و در دهان بگيريد . ورم زبان از بلغم : اگر ورم زبان در اثر غلبهى بلغم ايجاد شده است هر روز گل قند ميل كنيد . روزى چند مرتبه نيز نعناى ساييده شده يا آب جوشاندهى نعنا يا آب نعناى تازه يا عرق نعنا را با عسل مخلوط كرده و در دهان نگهداريد و غرغره كنيد . سنگينى زبان براى رفع اين بيمارى بايد دارچين ، زنجبيل ، هليلهى سياه ، شيطرج ، فلفل سياه ، بابونهى شيرازى و نخود الوند از هركدام 5 گرم ، آمله مقشر ، ثعلب و تخمهاى مغز ميوهى كاج از هركدام 10 گرم همه را نرم بساييد بعد با 20 گرم پودر نارگيل و يك كيلو مويز بىدانهى كوبيده شده و يك كيلو عسل مخلوط كرده و هر روز صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق شربتخورى از آن را ميل كنيد . لك زبان اگر بر گوشت زبان لك يا لكههايى پديد آيد كه تقريبا قهوهاى رنگ و مانند خونمردگى باشد ، براى درمان آن 20 گرم عاقرقرها را نرم بساييد با 500 گرم عسل مخلوط كرده و هر صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق شربتخورى از آن را ميل كنيد . * يك مثقال برات دوسود و مقدارى گلسيرين براته را به سطح و جوانب زبان بماليد و آب دهان را بيرون بريزيد . يا گلسيرين را با پنبه به سطح و جوانب زبان بماليد . * عاقرقرها ، بسفايج و آويشن شيرازى را به مقدار مساوى مخلوط كرده و بجوشانيد و آب آن را صاف كنيد و هر صبح ، ظهر و شب مقدارى بنوشيد . * عاقرقرها را نيمكوب كرده و بجوشانيد و در طول روز چند مرتبه مقدارى از آب آن را در دهان بگردانيد ، بعد ببلعيد . بثورات زبان منظور از بثورات دانههايى است كه در بيمارىهاى خونى ، قارچى ، حساسيتها ، بيمارى ويروسى و غيره روى زبان خودنمايى مىكنند كه گاهى نيز باعث سوزش و ناراحتى مىگردند . براى درمان آن بايد هربار تخم گشنيز ، گل محمدى و عدس از هركدام 10 گرم و ريشهى كاسنى 40 گرم همه را مخلوط كرده ، نيمكوب كنيد و بجوشانيد . آب صافكردهى آن را با آب برگ تاجريزى تازه و آب برگ شنگ تازه و سركه از هركدام نصف ليوان مخلوط كرده و روزى چند مرتبه هربار مقدارى از آن را در دهان غرغره كنيد . * مسطكى ، مازو ، گلنار فارسى و پوست خشك انار را نيمكوب كرده و در مقدارى آب و مقدارى سركه بجوشانيد و روزى چند بار هر مرتبه مقدارى از آن را در دهان غرغره كنيد . * كلپوره ، آويشن شيرازى و گل ختمى سفيد را به اندازهى مساوى مخلوط كرده و بجوشانيد . روزى چند مرتبه هربار مقدارى از آن را در دهان نگهداريد . ورم زبان كوچك اگر زبان كوچك ورم كرده يا دراز شده است و ايجاد مزاحمت مىكند و باعث حالت تهوع مىشود ، بهدانه ، گل ختمى سفيد و اسپرزه را بهطور مساوى در مقدارى آب جوش بريزيد و نگهداريد و روزى چند مرتبه آب آن را در دهان بگيريد و در گلو هم غرغره كنيد . * روزى چند مرتبه آب جوشاندهى گزنه را در گلو غرغره كنيد و از خوردن فلفل و ادويهجات و خوراكىهايى كه طبيعت آن گرم است پرهيز كنيد و از خوراكىهايى كه طبيعت آن خنك است بيشتر استفاده كنيد .