احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
269
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
تغذيهى باكترىهاى پروتئين دوست آزاد مىكنند . امكان دارد اين فكر به ذهن راه يابد كه بهترين راه مبارزه با بوى بد نفس ، ريشهكن كردن تمامى ميكروبهاى روى زبان است ، اما بايد توجه داشت كه اين باكترىها خصوصيت حفاظتى نيز دارند . زبان ما معمولا محل زندگى تعدادى قارچ مخمر مانند ، به نام كانديدا است . جمعيت كانديداها به وسيلهى باكترىها محدود نگه داشته مىشوند . وقتى باكترىهاى زبان به وسيلهى آنتىبيوتيكها از بين مىروند ، كانديداها به تدريج زياد مىشوند . كنترل بيمارى كانديدايى دشوارتر از كنترل بوى بد تنفس است . بنابراين نظر اين است كه جمعيت باكترىهاى موجود تحت كنترل قرار گيرند . بعد از زبان ، بينى و مجارى عبور هوا از شايعترين منابع بوى بد تنفسىاند . در اين منابع كه 5 تا 10 درصد موارد را تشكيل مىدهند ، بوى بد عمدتا از بينى خارج مىشود و نه دهان ، اين مسئله مىتواند وسيلهاى براى تشخيص درست مسئله از طرف پزشك و دندانپزشك باشد . بوى بد بينى مىتواند ناشى از سينوزيت يا بيمارىهايى باشد كه مانع جريان يافتن مايع مخاطىاند . حدود 3 % موارد بوى بد تنفس از لوزههاى عفونى است . صدها بيمارى ديگر باهم حدود 1 % بوى بد نفس را باعث مىشوند . مواردى كه باكترىها توليد مىكنند و بوى آنها سولفيد هيدروژن بوى تخممرغ گنديده متيل مركاپتان بوى مدفوع اسكاتول بوى مدفوع كاداورين بوى لاشه پوت رسين بوى گوشت گنديده ايزووالريك اسيد بوى عرق پا بوى بد نفس و درمان آن ته زبانتان را به آرامى با مسواك پاك كنيد . توجه داشته باشيد كه اين كار باعث تهوع مىشود ولى اين حالت با تمرين رفع شدنى است . مواظب باشيد فقط لايهى مخاطى سطح زبان را پاك كنيد . بعد از هر غذا با چند بار آخپف قوى قسمت اعظم سطح عقب زبان را پاك كنيد . براى شروع مبارزه با بوى بد نفس قبل از خواب از محلول كلرهكزيدين طبق دستورى كه همراه آن است استفاده كنيد . اين محلول يك ميكروبكش قوى است و در متلاشى كردن لايه ميكروبها در ته زبان بسيار مؤثر است . * هر روز حتما صبحانه ميل كنيد و اگر ممكن است صبحانهى كامل بخوريد . اين كار دهان را پاك مىكند و باعث ترشح بزاق مىشود . * از خشك شدن دهانتان جلوگيرى كنيد . به اندازه كافى آب و مايعات بنوشيد . * جويدن آدامس فقط به مدت چند دقيقه بوى بد نفس را كاهش مىدهد . * دهان خود را بشوييد . بهترين موقع براى اين كار بعد از هر غذا بهخصوص قبل از خواب است . ضمنا در پايان شستن دهان آب را در دهان و گلو غرغره كنيد تا مانعى باشد براى رشد ميكروبها در طول شب . * دهان خود را حتما بعد از خوردن خوراكىهاى بودار ( مثل سير ، پياز ، كارى و قهوه ) بشوييد . با خلال دندان يا نخ دندان لاى دندانها را بهخصوص بعد از خوردن غذاهاى پروتئيندار پاك كنيد . * از افراد خانواده يا يك دوست نزديك درباره بوى نفس خود سؤال كنيد . اين قابل اعتمادترين روش آگاهى از بوى بد نفس است . همچنين مىتوانيد كف دستتان را درحالىكه انگشتهايتان را جمع كردهايد ، جلو دهانتان نگه داريد و در آن ، ها كنيد و بلافاصله كف دستتان را ببوييد . با اين عمل از بوى نفس خود آگاه خواهيد شد . قبلا اشاره شد كه دهان خانه صدها نوع باكترى است كه از مواد غذايى گوناگون تغذيه مىكنند . اين