احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
257
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
بينى دستگاه تنفس دستگاهى است كه به وسيله آن هوا وارد بدن و خارج مىگردد . اهميت تنفس بر كسى پوشيده نيست . زيرا همهكس مىدانند كه انسان مىتواند چندين روز بدون آب يا غذا زنده بماند ولى قدرت و نيرو ندارد كه دو يا پنج دقيقه نفس نكشد . پس هوا را مىتوان مثل غذا ؛ البته مهمتر از آن ، براى بدن لازم دانست . منتها غذايى جامد يا مايع نيست بلكه به صورت گاز خواهد بود كه تركيبى است از اكسيژن و ازت . اگر در محل زندگى اكسيژن كم شود خفگى ايجاد مىكند . عمل بينى : عملكرد اصلى بينى اين است كه هوا را قبل از رسيدن به ناى و ريهها از نظر درجه حرارت ، رطوبت و پاكيزگى تهويه و آن را از وجود ذرات آلاينده پاكسازى مىكند . بينى طبيعى ، تمام اعمال فوق را بهطور كامل انجام مىدهد . درجهى حرارت هوا ، ميزان رطوبت و تميزى آن اهميت بسيارى در انجام تنفس درست دارد . بهطور كلى بينى عضوى حساس است و هنگامى كه نتواند وظايف فوق را به خوبى انجام دهد ، سينوسها و دستگاه تنفسى استعداد بيشترى براى ابتلا به عفونتها پيدا مىكنند . در اثر سرماخوردگى و زكام وظايف بينى مختل و در اثر آن عفونت سينوسها مبدأ و محل زايش اكثر بيمارىهاى ريوى مىگردد . بهطور كلى بينى در معرض تغييرات مداوم حرارت ، رطوبت و همچنين ذرات موجود در هوا قرار دارد . به همين دليل اعمال مختلفى را بايد انجام دهد كه به كمك شاخكها صورت مىگيرد . اين شاخكها سطحى وسيع و پوشيده از مخاط را به وجود مىآورند . يكى از عارضههاى بينى ، انسداد آن است كه معمولا در هنگام دراز كشيدن تشديد مىشود . اگر هنگام دراز كشيدن و خوابيدن از يك طرف بدن دچار انسداد بينى شديد بايد مجددا به طرف ديگرى بخوابيد تا رفع شود . خارش نوك بينى اگر نوك بينى و جانب بيرونى آن خارش داشته باشد به علت سرماخوردگى ، چايمان و زكام خواهد بود كه بايد به منظور بر طرف كردن آن از ويتامين C و داروهاى سرماخوردگى استفاده كنيد و به آن بخور داده شود و لا اقل حدود 18 ساعت نيز استراحت كامل ، راحت و آزاد داشته باشيد . بزرگى كرنههاى بينى براى درمان بزرگى كرنههاى بينى ، مرمكى ، برادهى آهن و اشنان را به نسبت مساوى مخلوط و بسيار نرم بكوبيد . بعد با كمى روغن زيتون مرهم درست كنيد سپس يك قطعه پنبهى آغشته به آن را داخل بينى قرار دهيد . * زرنيخ سرخ 05 / 0 و براده مس 1 گرم را در نصف فنجان سركه حل كنيد و به وسيلهى پنبهاى آن را در بينى قرار دهيد . * مرمكى و سماق را بهطور مساوى بسيار نرم بساييد بعد در سركه حل كنيد . سپس يك قطعه پنبهى كوچك را به آن آغشته و در سوراخ بينى قرار دهيد . * كات كبود ، گل ارمنى ، سفيدآب قلع و سرنج را به نسبت مساوى بساييد و با كمى سركه مخلوط كرده بعد به وسيلهى قطعهاى پنبه كه به آن آغشته كردهايد داخل بينى قرار دهيد . * زرآوند مدحرج ، مازوج ، زاج سبز ، كندش و مرمكى را مساوى نرم بساييد بعد در ظرف مسى سفيد نشده ريخته و روى آن سركه بريزيد . آنقدر بپزيد تا به صورت عسل درآيد بعد يك قطعه پنبه را به آن آغشته و در مجراى بينى قرار دهيد .