احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

246

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

گوش و ساختمان آن گوش از چند قسمت تشكيل شده است بدين ترتيب : 1 - لاله گوش 2 - مجراى گوش خارجى 3 - استخوان چكشى 4 - مجارى نيم‌دايره‌اى 5 - عصب صورتى 6 - حلزون شنوايى 7 - عصب شنوايى 8 - استخوان ركابى 9 - حفره گوش ميانى 10 - استخوان سندانى 11 - پرده سماخ به‌طور كلى گوش آلت شنوايى و حفظكننده‌ى تعادل بدن مىباشد و از سه قسمت اصلى تشكيل شده است . قسمت اول گوش خارجى . قسمت دوم گوش ميانى . قسمت سوم گوش درونى . قسمت اول گوش خارجى است كه از لاله‌ى گوش و مجراى شنوايى خارجى تشكيل شده است . لاله‌ى گوش شامل غضروف ، چين‌خوردگى ، برجستگى و سه شيار كه به وضع مخصوصى قرار دارند و به قسمت نرمى زير گوش منتهى مىشوند مىباشد و روى آن را پوست بدن پوشانده است . پوست گوش از پوست ديگر نقاط بدن نازكتر است و فاقد چربى محافظت‌كننده مىباشد . بنابراين نسبت به پوست ساير نواحى بدن با احتمال بيشترى در معرض آسيب ناشى از سرمازدگى قرار مىگيرد . حيوانات كنترل زيادى را بر عضلات لاله‌ى گوش اعمال مىكنند و براى افزايش شنوايى خود عضلات مذكور را به كار مىگيرند . اما در انسان‌ها اين عضلات فاقد اين خاصيت بوده و بيشتر جنبه زيبايى دارد . قسمت دوم گوش ميانى است كه لوله‌اى است حدود سه سانتيمتر و كمى به طرف بالا تحدب دارد . ثلث اول آن غضروفى و بقيه استخوانى است . مخاط دور آن داراى مو مىباشد كه با افزايش سن ، موها نيز بيشتر خواهد شد . در مخاط مزبور غدد عرق و چربى فراوانى است كه داراى ترشحات لزج ، تلخ ، چرب و سمى است كه سرومن نام دارد . سرومن مانع ورود گرد و غبار و عبور حشرات مىشود . داخل گوش ميانى محوطه‌ى پرپيچ و خمى به نام صندق سماخ را تشكيل مىدهد . اين محوطه به ارتفاع حدود 5 / 1 سانتيمتر مىباشد و در استخوان حجرى حفر شده است . سماخ به وسيله‌ى دو پنجره كه يكى بيضى و ديگرى مدور است از گوش داخلى مجزا مىگردد و روى سطح داخلى آنكه تحدب دارد دسته‌ى استخوان چكشى تكيه مىكند كه به استخوان سندانى اصابت كرده و تشكيل صدا مىدهد . دو قسمت مهم ديگر در گوش ميانى موجود است كه به نام استخوان عدس و ركاب ناميده مىشوند . استخوان عدس و ركاب هم كه عضو مؤثر اين دستگاه به شمار مىروند به هم چسبيده و يك پارچه مىباشند . اين استخوان‌ها به وسيله‌ى تارهاى قابل ارتعاش به ديواره‌ى گوش ميانى تكيه دارند . قسمت سوم ، گوش داخلى است كه قسمت اصلى دستگاه شنوايى مىباشد . به مناسبت ساختمان درهم و برهمى كه دارد لابيرنت غشايى ناميده مىشود . درون آن را مايعى به نام آندولنف و مايع ديگرى به نام هرى لنف پر ساخته است . گوش درونى خود از سه بخش تشكيل شده است : 1 - دهليز 2 - مجارى نيم مدور 3 - حلزون دهليز از دو كيسه‌ى كوچك تشكيل يافته و مجارى نيم مدور از سلول‌هاى مژه‌اى طويلى به نام اتوليت كه داراى ذرات بسيار ريز كلسيم و منيزيم به نام اتوليت است تشكيل شده است . حلزون استخوانى به صورت لوله‌اى است كه به‌طور مارپيچ در حول محورى به نام ستون يا ستونك و روى غشاء پايه به نام عضو كرتى جاى دارد و سلول‌هاى محافظ بر روى غشاء پايه و طرفين به نام كمان كرتى قرار گرفته و مژه‌هاى