احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

154

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

باشد احتمالا از ناراحتى كليه ، و اگر درد در وسط سر مايل به جلو باشد احتمالا از حجاب حاجز ( ديافراگم ) ، و اگر درد در قدام نزديك پيشانى باشد احتمالا از سينوزيت يا بيمارى روده‌ها و دستگاه گوارش خواهد بود . سردرد ناشى از اخلاط اربعه سردرد از غلبه‌ى بلغم : اگر عقب سر به تنهايى درد گرفت و فشار درد در پشت سر باشد از غلبه‌ى رطوبت است و بلغم زياد شده . علامت زياد شدن بلغم نيز سنگينى سر ، جمع شدن بزاق دهان ، آمدن آب از دهان ، مختصرى دل‌آشوبى ، ترش بودن بوى غذاهاى خورده شده و سفيد بودن رنگ مدفوع مىباشد . لذا براى رفع غلبه بلغم ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه شود ) . بايد نان با مغز گردو ، ماهيچه‌ى گوسفند با زيره سياه ، گوشت كبوتر ، موز ، گوشت بلدرچين ، گوشت گنجشك ، كره و عسل ، چغندر ، خربزه و خرما بيشتر ميل كنيد . * براى معالجه‌ى اين‌گونه سردردها بايد زيره سبز ، زيره سياه ، زنيان و رازيانه از هركدام 5 گرم ، نبات 100 گرم همه را باهم بسيار نرم بساييد . هر صبح ، ظهر و شب بعد از غذا يك قاشق غذاخورى از آن را در دهان بريزيد و بخوريد . * صد و پنجاه گرم سياهدانه كوبيده‌شده را با 500 گرم عسل مخلوط كرده ، و هر صبح و شب هربار يك قاشق غذاخورى ميل شود . * هر صبح ، ظهر و شب قهوه را با دارچين مثل چاى دم كنيد و بنوشيد . * هر صبح و عصر هربار مرزنجوش ، بادرنجبويه و استوخدوس هندى از هركدام 5 گرم ، مخلوط كرده ، و آن را دم كنيد . آب آن را صاف و با عسل يا نبات شيرين كرده ، بنوشيد . ضمنا مىتوان براى تسكين آن سر را با گلاب بشوييد و آب دم‌كرده‌ى مرزنجوش را روزى سه مرتبه در بينى بچكانيد . يا برگ سداب را بسيار نرم بساييد ، با سركه مخلوط كرده روزى سه بار در بينى بچكانيد . سردرد از غلبه بلغم و سودا : در صورتى كه سودا و بلغم هر دو غلبه كرده و ايجاد سردرد كرده باشند ، ابتدا اقدام به بر طرف كردن خلط سودا و بلغم كنيد ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه شود ) و پس از آن گل بنفشه فرنگى و گل نيلوفر آبى و گل بابونه‌ى شيرازى و مغز ناخنك را ، هر روز صبح و عصر و از هركدام 3 گرم مخلوط كرده ، و بجوشانيد ، آب صاف‌كرده‌ى آن را شيرين كرده و بنوشيد . و نيز زيره‌ى سبز و ماش را مخلوط كرده ، نرم بساييد بعد با گلاب مخلوط كنيد و به محل دردناك بماليد . * آرد جو و گل ختمى ساييده شده را با روغن گل و سركه مخلوط كرده و به محل درد بماليد . ضمنا از خردل و چغندر هم در خوراكىهاى روزانه استفاده كنيد . سردرد از غلبه سودا : در صورتى كه سردرد به علت غلبه سودا باشد اين علامات ممكن است همگى يا چندتايى در نتيجه‌ى آن خودنمايى كند . مانند سنگينى و درد پيشانى ، سفت و سخت عمل نمودن مزاج ، تيرگى رنگ مدفوع ، سفيدى ادرار ، تيرگى رنگ چهره ، احساس صدا در گوش يا در سر ، تنگى چشم ، خستگى چشم ، بىخوابى ، چرت زدن ، كندى نبض ، كم‌حرفى ، از شنيدن حرف و صدا ناراحت شدن ، بىحوصلگى ، بىحالى ، وسواس و افكار نامنظم . در صورتى كه سردرد از غلبه سودا تشخيص داده شد ، ابتدا خلط سودا را بر طرف كنيد ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه شود ) . ضمنا اگر با ماهيچه گوسفند نخود آب درست كرده و يا آش شلغم ، آش قمرى ، چغندر يا آش چغندر ، شير ، خردل و آب دم‌كرده‌ى افتيمون ميل كنيد ، مفيد است . * همچنين مىتوانيد هر صبح ناشتا يك قاشق غذاخورى شربت افتيمون را در يك استكان آب حل كرده و بنوشيد و نيز افتيمون را بجوشانيد و آبش را صاف