احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

126

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

آب بجوشانيد و 15 دقيقه هم دم كنيد . آن را صاف و با عسل شيرين كرده و در طول روز كم‌كم و به مرور بنوشيد . * هربار يك قسمت آب پرتقال و يك قسمت آب نارنج و هشت قسمت آب كه جمعا به يك ليتر برسد همه را مخلوط كرده و بعد 30 گرم قند در آن حل كنيد و در طول روز به مرور بنوشيد . * هر روز 30 تا 40 گرم شاهپسند طبى را در يك ليتر آب 10 دقيقه بجوشانيد بعد آب آن را صاف كنيد و به مرور در طول روز بنوشيد . تشنج در مزاج‌هاى مختلف تشنج در مزاج صفراوى : اگر صفراوى مزاج هستيد و دچار تشنج يا تحريكات عضلانى شده‌ايد ، براى معالجه‌ى ازدياد صفرا ، بايد اقدام كنيد . بدين منظور ( به قسمت اخلاط اربعه در همين كتاب مراجعه شود ) همچنين بايد از آب انار ، تمر هندى ، سكنجبين ، گرد غوره ، گشنيز ، كدو ، آش جو و مرغ ، به عنوان دارو بيشتر استفاده كنيد . تشنج در مزاج سوداوى : در صورتى كه سوداوى مزاج هستيد و دچار تشنج يا تحريكات عضلانى شده‌ايد ، براى معالجه‌ى ازدياد سودا بايد اقدام كنيد ( به قسمت اخلاط اربعه در همين كتاب مراجعه شود ) تشنج در مزاج بلغمى : اين بيمارى به علت ازدياد مواد بلغمى در مسير اعصاب به وجود مىآيد . علايمى از قبيل سنگينى بدن به‌خصوص در موقع حركت ، كشيدگى پوست بدن ، پر بودن نبض ، پررنگ شدن ادرار ( ادرار زرد رنگ مىشود ) و حالات خواب‌آلودگى در بيمار پديد مىآيد . اين حالات بيشتر در اثر به وجود آمدن رسوبات املاح يا مواد غير طبيعى ، در نسوج بدن است . مثلا مانند رسوبات اسيد اوريك در مفاصل ، نسوج و غيره . يا رسوبات ديگر در عروق مغزى و يا قسمت‌هاى ديگرى از بدن ، مانند كم شدن پتاسيم كه باعث كم شدن ضربان قلب مىشود . يا زياد شدن چربى خون ، كه علايمى چون سوزش سر و كف دست و پا و غيره ايجاد مىكند . بهتر است اول مزاج را پاكسازى كنيد . ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه شود ) . * براى درمان آن ، ماء الاصول و گل قند عسلى و ايارج فيقرا مصرف شود . * پوست دنبه را گرم كنيد و بر محل تشنج ببنديد . * روغن بومادران را بر موضع بماليد . * برگ وسمه ، مرزنجوش ، استوخدوس هندى از هركدام شش مثقال مخلوط و نرم بساييد ، بعد در پارچه‌ى نازكى بريزيد و هنگام خوابيدن بر محل درد قرار دهيد . اين عمل را تا بهبودى كامل ادامه دهيد . * عضو را در آب گرم جوشانده‌ى زيره قرار دهيد و بعد روغن سداب يا روغن قسط بر آن بماليد . * گل بنفشه فرنگى ، گل گاو زبان و گل بابونه‌ى شيرازى از هركدام 4 مثقال مخلوط كرده ، بجوشانيد . آب آن را در ظرفى بزرگتر ريخته و عضو را در آن قرار دهيد و مدتى نگهداريد . * جوز هندى و سنبل الطيب از هركدام 10 گرم . تخم ريحان ، استوخدوس و مرزنجوش از هركدام 20 گرم . همه را نرم بساييد بعد به شش قسمت مساوى تقسيم كنيد و هر شب يك قسمت از آن را با گلاب خمير كرده ، و بر سر بماليد و صبح دوش گرم بگيريد . * دانه‌هاى اسفند و قسط تلخ از هركدام 1 مثقال . مغز ناخنك ، بابونه‌ى شيرازى و شويد خشك از هركدام 4 مثقال ، همه را مخلوط كرده ، بكوبيد و بعد بجوشانيد و تا گرم است عضو را در آن قرار دهيد . * دانه‌هاى اسفند ، شهم حنظل ، اوشق ، مقل ازرق ، انزروت و جاوشير از هركدام 2 مثقال ، پوست هليله‌ى زرد و تخم مورد از هركدام 4 مثقال ، سكبينج 6 مثقال همه را مخلوط كرده و بسيار نرم بكوبيد ، بعد در گل قند عسلى مخلوط كنيد . هر صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق چاىخورى از آن را ميل فرماييد .