احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

104

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

4 - بر تعداد گلبول‌هاى قرمز خون افزوده مىشود تا اكسيژن كافى به مغز ( كه بزرگترين مصرف‌كننده اكسيژن است ) برسد . 5 - عوامل انعقاد خون در بدن بيشتر ترشح مىشوند تا در صورت زخمى شدن خون زودتر بند بيايد . 6 - گوارش تقريبا تعطيل مىشود . خشك شدن دهان نيز يكى از آثار آن است . بيمارىهاى ناشى از استرس نكته مهم درباره‌ى استرس‌ها اين است كه بسيارى از مينى استرس‌ها ، استرس نيستند بلكه ما آن‌ها را ، استرس به حساب مىآوريم . معمولا هنگامى پاسخ به استرس داده مىشود كه خطرى واقعى وجودمان را تهديد كند ، ولى امورى در ما از طريق انعكاس شرطى ، استرس‌زا شده‌اند كه به هيچ وجه تهديدمان نمىكنند ، يعنى پاسخ نابجا مىدهيم ، مثلا كارمندى كه در اتاق كارش مشغول كار است معمولا از ورود ناگهانى رئيس خود دچار استرس مىشود ، يا شاگردى كه معلم او را براى دادن پاسخ به سؤالات درس پاى تخته سياه مىخواند دچار مينى استرس مىشود ! وقتى در صف به انتظار رسيدن اتوبوس يا كنار خيابان به انتظار رسيدن تاكسى هستيم دچار استرس مىشويم ، حال آنكه اين موقعيت‌ها به هيچ وجه تهديدمان نمىكند . حاصل كلام اينكه ماييم كه به غلط آموخته‌ايم رويدادهايى را استرس بدانيم كه اساسا تهديدى براى موجوديت ما نيستند . ما با اين نوع انديشه‌ها دستگاه‌هاى بدنمان را به واكنش نابجا وامىداريم . استرس سه نوع تغيير عمده در انسان به وجود مىآورد : تغييرات رفتارى ؛ تغييرات دستگاه عصبى خودمختار ( سمپاتيك و پاراسمپاتيك ) ؛ تغييرات دستگاه ايمنى . تغييرات رفتارى عبارتند از : سيگار كشيدن ، پناه بردن به مشروب‌هاى الكلى و داروهاى غير مجاز ، عدم توجه به تغذيه درست ، كسب رفتار پرخاش‌جويانه . تغييرات دستگاه عصبى خودمختار عبارتند از : افزايش فشار خون ، افزايش قند خون ، افزايش چربى خون ، افزايش سرعت ضربان قلب ، نگرانى بىدليل و افسردگى . تغييرات دستگاه ايمنى عبارتند از : جلوگيرى از فعاليت دو نوع سلول دفاعى بدن ( گلبول‌هاى سفيد B و T ) ، كاهش ساخته شدن ماده ضد ويروس اينترفرون ، كاهش فعاليت سلول‌هاى دفاعى موسوم به ماكروفاژ ، افزايش زمينه‌ى ابتلاء به بيمارىهاى عفونى . تمرين رهايى از استرس 1 - تمرين احساس رهايى از استرس - بهترين موقع براى اين تمرين ، صبح زود به محض بيدار شدن و ترك رختخواب است . راست بنشينيد ، چشم‌هايتان را آهسته ببنديد ، يك نفس عميق بكشيد ، آن را تا پنج شماره در سينه حبس كنيد ، بعد هوا را آهسته بيرون بدهيد . سپس چند نفس عادى در همان حال بكشيد . خوب است بدانيد كه وقتى در محلى ساكت چشم‌هايتان را ببنديد امواج مغزى شما از بتا به آلفا تغيير مىكند ( امواج آلفا آرامش دهنده‌اند ) . تمام توجه خود را به نقاطى از بدن معطوف سازيد كه در آنجاها فشردگى يا تنش احساس مىكنيد . بعد متوجه نقاطى باشيد كه در آنجاها احساس آرامش مىكنيد . * دست‌هايتان را روى زانوها قرار دهيد يا آويزان كنيد . بعد مشت‌ها را محكم ببنديد و به مدت 5 ثانيه در همان حال نگه داريد ، به احساس تنشى كه از مشت كردن دست به شما عارض مىشود توجه كنيد بعد مشت‌ها را آهسته باز كنيد و به چگونگى رفع تنش توجه نماييد . مسئله مهم ، احساس تفاوت دو حالت و تغيير تدريجى آن است ؛ احساس تنش و احساس رهايى از تنش .