محمد مهدى اصفهانى
40
مجموعه فهرست گزيده نسخ خطى فارسى آسياى ميانه و قفقاز در علوم پزشكى ( فارسى )
انوار الرمل 2 / 4978 از مولف نامعلوم ، اين رساله شامل تاريخ پيدايش علم فالبينى در هندوستان و قاعده و طريق اين طرز فالگيرى است ، نستعليق ريز ، خوقندى ، تقريبا قرن 12 ق / 18 م ، 103 برگ ( a 184 - b 81 ) ، 3 / 12 * 19 س ، عنوان فصلها ، حروف و رقمهاى سحرآميز با جوشه نوشته شدهاند ، مقوايى بر بالايش چرم قهوهاىرنگ كشيده شده و داراى 3 ترنج ضربى است ، صحاف نسخه محمد رحيم بن ملا تقى ، نسخه كامل است ، اما آن از جلد كنده شده است در حواشى برگها اصلاحات و توضيحات به متن مربوط درج يافتهاند . تحفة الصلاة 1 / 3797 مولانا حسين بن على واعظ كاشفى ( متوفى 910 ق / 1504 - 1505 م ) ، اين رساله شامل دستور العملى راجع به چطور خواندن دعايى است كه با « اللهم صلى على محمد و آل محمد » انجام مىيابد و از مقدمه 8 فصل و خاتمه عبارت است ، نستعليق روشن متوسط ، خوقندى جلادار ، 1285 ق / 1868 - 1869 م ، 102 برگ ( a 107 - b 5 ) ، 26 * 15 س ، عناوين بابها و فصلها با جوشه نوشته شدهاند ، به زير بعضى كلمات و عبارات هم با همين رنگ خط كشيده شده است ، مقوايى سبز تيرهرنگ ساخت ماوراء النهر و داراى ترنجهاى ضربى ، متن نسخه كامل است ، اما در آن چنين نارساييها از قبيل داغ قهوهاىرنگ ( برگها a 6 - b 5 ، 7 ، 9 ، 19 ، 59 ) و پخش گرديدن سياهى ( برگهاى b 75 , b 56 , b 14 و 76 ) به نظر مىرسند ، در حواشى بعضى برگها قيد و علاوههاى كاتب نسخه درج گرديدهاند ، در 4 برگ قبل از رساله جاى داشته نوشتههاى گوناگون جاى دارد . تحفة المجربات 2 / 996 منسوب به لقمان حكيم ، در اين اثر كه داراى 30 باب مختصر است ، دستورهاى سنجيدهشدهاى راجع به جلب ساختن شخص دلخواه ، دعوت ارواح ، دواجات بيماريها و غيره را فرامىگيرد ، نستعليق زيبا ، هندى ضخيم ، تقريبا اوايل قرن 13 ق اوايل قرن 19 م ، 18 برگ ( a 110 - b 93 ) ، 22 * 15 س ، عنوان عدهاى از بابهاى اثر با جوشه نوشته شده ، زير عنوان عده ديگر بابها با همين رنگ خط كشيده شده است . متن در دو ستون ثبت گرديده است ، مقوايى نوساخت بر بالايش كاغذ سياه چسبانده شده ، نسخه كامل و بسيار نادر است ، در برگ آخر نسخه نقش مهر مدور با ذكر اسم محمد شريف خواجه بن خواجه عمر ، سنهء 1263 ق / 1866 - 1867 م . ديده مىشود .