محمد مهدى اصفهانى

188

مجموعه فهرست گزيده نسخ خطى فارسى آسياى ميانه و قفقاز در علوم پزشكى ( فارسى )

آغاز : « اكثر اوقات در ملازمت خدمت مولوى مخدومى علّامى مولانا جلال الملة و الدين محمد الصديقى الدوانى طيّب اللّه و جعل مقعد الصدق مرجعه . نظم : برده آن گوى سبق از ميدان * نه ز ميدان كه برده از اقران » . انجام : « صورت روى نيك مىنمايد و در آب نيز همين شكل مىنمايد . . . مسهل و تا چهل روز نگذشته كه زخم دندان سگ به شود و دايم . . . خون از آن محل كردن و دواى جالينوس كه در كتب مبسوط متعيّن شده بايد داد . بالنّبى و آله الامجاد ختم الكتاب بعون الملك الوهّاب » . گزارش متن : مشتمل بر چهار باب است . باب اوّل : در بيان قسم علمى و عملى از اين فنّ . باب دوم : در بيان امراض مختصّه به اعضاى انسان . باب سوم : در بيان امراض مختصّه برجال و نساء . باب چهارم : در بيان امراض عامّه كه اختصاص بعضوى دون عضوى و مردى و زنى ندارد . ايشان شاگرد جلال الدين محمد دوانى ( 830 - 908 ه ق ) و عماد الدين محمود شيرازى بوده و اين كتاب را به روزگار سلطان سعيد بهادر خان ، فرمانرواى كاشغر ( 920 - 939 ه ق ) نگاشته است . وى براى تحصيل سه سال به شيراز رفته و از محضر افاضل شيراز بهره‌ها برده است . گزارش نسخه : نوع خط : نستعليق * تاريخ كتابت : 26 ماه جمادى الثانى ، 1905 * عنوانها و نشانيها : عناوين شنگرف و درشت‌تر از متن * نوع كاغذ : شرقى * تعداد برگ : 458 * تعداد سطر : 17 * اندازهء متن : 18 * 8 سانتيمتر * اندازهء جلد : 5 / 23 * 5 / 12 سانتيمتر * نوع جلد : تيماج دولايى قهوه‌اى ، داراى ترنج و سرترنج ، ضربى ، عطف و لبه : تيماج قرمز ، درون تيماج قهوه‌اى است . ويژگيهاى نسخه : مهر بيضىشكل مشكى در اول نسخه وجود دارد كه در آن نوشته شده است : « خواجه رحمت اللّه » . داراى ركابه است . در حاشيه تصحيح شده است . نسخه مرمت شده است . برگها به رنگ سفيد و زرد و مايل به نارنجى و سبز است . در پايان دو مهر بيضىشكل مشكى