محمد مهدى اصفهانى
160
مجموعه فهرست گزيده نسخ خطى فارسى آسياى ميانه و قفقاز در علوم پزشكى ( فارسى )
از : ضياء الدين نخشبى - سيد ضياء الدين نخشبى هندى بدايونى . م . 751 ق . آغاز : « الحمد للّه رب العالمين و العاقبة للمتقين و الصلاة و السلام على رسوله محمد و آله و اصحابه اجمعين اين رساله را براى پادشاه ساخته بودند و نيكنامى و شجاعت و سخاوت و بزرگى او در اطراف و اكناف عالم منتشر گشته بود . . . » . انجام : « عقر قرحاء يكدم تخم ريحان مشت درم قند سپيد نه درم . خاتمه كتاب كيفيت مجامعت كه در اين رسالهء لذّة النساء مفتاح سرور و غيره مذكور و مسطور است قوت شهوت بيفزايد و آلت به حركت آيد ؛ تمّت كتاب لذّة النساء بيد . . . » . گزارش متن : مشتمل بر 14 باب است . ريحانة الادب مىگويد : گويا اين كتاب ترجمه بعضى از كتابهاى هندوان بوده و به طور بىادبانه نوشته شده است . صاحب الذريعة مىنويسد : سهيلى خوانسارى مىگويد : « انّه ترجمة ضياء النخشبى » همانا اين كتاب را ضياء نخشبى ترجمه كرده است . گزارش نسخه : نوع خط : نستعليق * كاتب : محمد كاظم * محل كتابت : دار السلطنت لاهور در مسجد وزير خان * عنوانها و نشانيها : سرفصلها شنگرف است * نوع كاغذ : شرقى ، سفيد * تعداد برگ : 72 * تعداد سطر : 14 * اندازهء متن كتاب : 13 * 7 سانتيمتر * اندازهء جلد : 1 / 20 * 8 / 11 سانتيمتر * نوع جلد : تيماج قهوهاى ، داراى ترنج و سرترنج و لچك و كتيبهء مستطيل در بين ترنج و سرترنج - عطف و لبه : مشمعى مشكى . ويژگيهاى نسخه : نسخه ترميم شده است . تمام برگها مجدول به طلا و مشكى با كمند مشكى است . داراى ركابه است . ضياء الدين از عارفان و اديبان و شاعران فارسىزبان هندوستان است كه در اصل از نخشب ماوراء النهر بوده و به همان جهت به نخشبى تخلص مىكرد . وى طريق انزوا را براى پرورش روح خود برگزيد . اين كتاب را در هشت شبانهروز نوشت . نك : الذريعه ، ج 18 ، ص 298 ، شمارهء 200 ؛ ريحانة الادب ، ج 6 ، ص 153 . « شمارهء ثبت : 151 P - K » *