حسن حسن زاده آملى
61
طب و طبيب و تشريح ( فارسى )
مقبول عامه اطباء گرديد . و از متقدمين اول كسى كه در فن ولادت گفتگو كرده اين دانشمند است . در زمان ملوك بنى اميه و بنى عباس بعضى از اطباى يهود و نصارا از قبيل جويه يهودى و بختيشوع نصرانى را استخدام كردند و ترويج اين فن شريف را مىنمودند . هارون رشيد و پسرش مأمون را در طلب علوم فلسفيه و طبيّه رغبتى تمام بود ، و مأمون را بيشتر چنانكه از اطراف و اكناف عالم حكم به جمعآورى علماء و اصحاب معارف را مىكرد و آنها را بسيار گرامى مىداشت و كمال جدّ و جهد را در ترجمه كتب فلاسفه يونانى به زبان عربى داشت . و مترجمينى كه بر آنها اعتماد بسيار مىنمود چهار نفر بودند : حنين بن اسحاق عبادى ، و يعقوب بن اسحاق كندى ، و ثابت بن قره حرانى ، و علم بن فرجان طبرى . و مؤلفات فيثاغورس و افلاطون و ارسطاطاليس و بقراط و جالينوس را از زبان يونانى به زبان عربى ترجمه نمودند . و همچنين عبد الرحمن اموى ملقب به ناصر در اندلس نيز در ترجمه اين علوم به نهايت راغب بود . و در اين قرن فلاسفه بزرگ در اسلام ظاهر شدند كه از جمله آنان يعقوب بن اسحاق كندى ، و ابو نصر فارابىاند . فارابى اصل وى ترك و مولدش فاراب و از اكابر فلاسفه مسلمين به شمار مىآيد ، و به تعبير ابن خلّكان در تاريخش : « و هو اكبر فلاسفة المسلمين ، و لم يكن فيهم من بلغ رتبته فى فنونه . . . » « 1 » . فارابى در شهر دمشق در سال 339 ه وفات كرده است . و از جمله اطباى بزرگ يكى يوحنّا پسر ماسويه است كه طبيب مخصوص
--> ( 1 ) - تاريخ ابن خلّكان - چاپ سنگى رحلى - ج 2 ، ص 191 .