كه از غرر احاديث است و ما بيش از نود وجه معانى آن را به قلم آورده‌ايم و تحرير كرده‌ايم ، به معرفت علم تشريح ارتباط داده‌اند . و به بيان جامع مؤلف دستور العماء : « علم التشريح علم يبحث فيه عن أعضاء الانسان و كيفيّة تركيبها . فموضوعه أعضاء الانسان ، و غايته امور متعدّدة : منها معرفة كمال صنعه تعالى ، و سهولة معرفة أسباب الأمراض و تيسّر التّداوى » « 1 » . [ تعريف علم تشريح و فائده آن ] گويد : تشريح علمى است كه از اعضاى انسان و چگونگى تركيب آنها بحث مىكند ، و غايت و غرض آن امورى چند است از آن جمله معرفت به كمال صنع الهى و دست يافتن به علل امراض و درمان آنها به آسانى . [ علم تشريح اساس علم طب است ] حقيقت امر اين است كه علم تشريح اساس عمل طب است ، و بقاى وجود علم شريف طبّ به قانون موزون علم تشريح برپا و استوار است ؛ لذا گفته‌اند : طبيب بىبهره از تشريح به ندانستن علم طب شهره است ، و تهيدستان از علم تشريح از طب بجز افسون و دستانى در دست ندارند ، زيرا كه علم طب علمى را گويند كه بواسطه آن صحّت و اعتدال ابدان بشرى شناخته مىشود ، پس چگونه بدون علم تشريح بوقوع مىرسد ؟ ! بر اين مبنى كه اشاره كرده‌ايم كه علم تشريح اساس علم طب است ، در غالب كتب طبّى علماى پيشين ما نخست در آغاز يكدوره تشريح و آثار و اعمال مترتّبه بر آن را كه امروز به واژه فرانسه فيزيولوژى ( Physiologie ) گويند تعليم و تدوين كرده‌اند و پس از آن به مطالب و مسائل علم طب و جرّاحى پرداخته‌اند ، چنان كه قانون جناب شيخ الرئيس ابو على سينا - شرّف

--> ( 1 ) - جامع العلوم فى اصطلاحات الفنون ملقّب به دستور العلماء تأليف احمد نكرى - ج 1 - ط بيروت - ص 293 .