وجود ذى جود طبيب نيازمند است . و به تقرير دلپذير صائن الدين الياس شيرازى در آغاز كتاب بسيار بسيار ارزشمند « حاوى صغير در علم طب » كه زبده و برگزيده حاوى كبير محمد بن زكرياى رازى است : [ موضوع علم طبّ ] « موضوع علم الطب بدن الانسان ، و من البديهيات أن هذا الموضوع فى عالم الكون و الفساد اجل و اشرف من سائر الكائنات ، فلا جرم العلم به اجلّ و اشرف من سائر العلوم ، لا سيّما اذ ورد به الخبر المأثور عن النبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم حيث قال : « العلم علمان علم الابدان و علم الاديان » و قدّم علم الابدان على علم الاديان ضرورة اكتساب سائر العلوم يحتاج الى فهم سليم و مزاج مستقيم فاحتجنا ضرورة الى علم تحفظ به الصحة و هو علم الطب » . به اختصار نقل كرده‌ايم . [ انسان مدنى به طبع است ] انسان بالطبع مدنى است و خواهان مدينه فاضله است تا زندگى به آسايش داشته باشد و سعادت ابدى خود را تحصيل كند . مدينه فاضله را اركانى است كه بايد هريك در حدّ خود سخت پايدار و استوار باشد تا مدينه فاضله صورت پذيرد و تشكل يابد . و يا مدينه به سان پيكرى است كه اعضاى آن بنى آدم‌اند ، و اين افراد را تن و روان است ، لاجرم براى بهداشت هريك پزشكى ويژه بايد : پيكر اجتماع را حكومت عدل الهى ، روان را عالم پارساى دينى ، تن را طبيب بصير ثقه . [ مردم هر شهرى به سه طائفه نياز دارند ] قال مولانا الامام الصادق عليه السّلام : « لا يستغنى أهل كل بلد عن ثلاثة تفزع اليه فى امر دنيا و آخرتهم فان عدموا ذلك كانوا همجا : فقيه عالم ورع ، و امير خير مطاع ، و طبيب بصير ثقه » « 1 » . [ اطباى سه‌گانه اجتماع ] اين اطباى سه‌گانه اصول و اركانند . حال اگر كسى چون ابن خلدون در

--> ( 1 ) - مادهء « طبب » سفينة البحار .