احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
995
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
4 - آن را بپزيد بعد بكوبيد و بر پوست بماليد . براى پيشگيرى از آفتابزدگى و درمان آن مفيد است . تذكر : در بيشتر افراد ايجاد نفخ و گاز مىنمايد ، اسراف در خوردن آن موجب ديدن خوابهاى مشوش مىشود . مصلح آن : دارچين ، خردل ، زيره ، نمك و روغن زيتون مىباشد . دانهء لوبياى سودانى نامهاى ديگر : نخود قرمز هندى - ارخار - ارحار . Ambrevade - Cajan - Pigeon Pea - Cajan Pea - Congo Pea - Red gram Alverja - Alberga . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Leguminosae تيرهء , Papilionaceae درختچهاى است با شاخههاى شياردار پوشيده از كرك ابريشمى . برگهاى آن داراى سه برگچه ، دراز ، نيزهاى ، ريز و ناصاف و پوشيده از كرك ابريشمى و داراى لكههاى كمى برآمده است . گلهاى آن اغلب به رنگ كموبيش ارغوانى است ، دم گل دراز و ميوهء به شكل كپسول با غلافى راست دارد كه از دو طرف باريك مىشود و داخل غلاف به چند خانه تقسيم مىشود كه در هر خانه يك دانه قرار دارد ، معمولا 5 - 3 دانه در هر غلاف وجود دارد . اين گياه در سرتاسر هندوستان كاشته مىشود و در ايران در بلوچستان مىرويد . تركيب شيميايى : در هر 100 گرم دانهء نارس و سبز مواد زير وجود دارد : آب حدود 95 / 6 گرم - پروتئين 2 / 7 گرم - چربى 6 / 0 گرم - هيدراتهاى كربن 18 گرم - خاكستر 4 / 1 گرم - كلسيم 42 ميلىگرم - فسفر 127 ميلىگرم - آهن 6 / 1 ميلىگرم - سديم 5 ميلىگرم - پتاسيم 552 ميلىگرم - تيامين 4 / 0 ميلىگرم - رايبوفلاوين 17 / 0 ميلىگرم - نياسين 2 / 2 ميلى گرم . در هر 100 گرم دانهء رسيده و خشك مواد زير وجود دارد : آب 8 / 10 گرم - پروتئين 4 / 20 گرم - چربى 4 / 1 گرم - هيدراتهاى كربن 56 گرم - خاكستر 7 / 3 گرم - كلسيم 107 ميلىگرم - فسفر 316 ميلىگرم - آهن 8 ميلىگرم - سديم 26 ميلىگرم - پتاسيم 981 ميلىگرم - تيامين 32 / 0 ميلىگرم - رايبوفلاوين 16 / 0 ميلىگرم - آنزيم اورآز - دو گلوبولين - كاجانين - كونكاجانين . ويتامينهاى A و C در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . قابض و مدرّ است ، سرفه را تسكين مىدهد . 2 - اگر به مقدار زياد و بهطور خام خورده شود ، خوابآور است . 3 - آن را نرم بكوبيد و به صورت خمير روى پستان بگذاريد . براى كاهش ترشح شير مؤثر است .