12 - آب تازهء آن را بگيريد و با سركه مخلوط كنيد و با آن داخل بينى را بشوييد . زخم داخل بينى را درمان مىكند ، سردردى كه از غلبهء خون و حرارت باشد را تسكين مىدهد . 13 - آب تازهء آن را بگيريد و يك قطره در چشم بچكانيد . از آبله و حصبه در چشم پيش‌گيرى مىكند ، زردى چشم را بر طرف مىسازد . 14 - ضماد آن با شير دختر براى رفع ضربان چشم نافع است . 15 - مزمزه و جويدن آن براى تسكين درد دندان و رفع بوى شراب و بوى سير و بوى پياز و بوى شراب از دهان همچنين بوى بد دهان كه از گرمى و حرارت باشد را بر طرف مىسازد . 16 - ماليدن آب آن به دندان و لثه براى تقويت و محكم كردن لثه‌ها و جلوگيرى از خونريزى آن نافع است . 17 - تازهء آن را با كاهوى تازه به اندازه مساوى بكوبيد و آب آن را بر پاى كودك بماليد . سوزش پاى اطفال كه از ادرار باشد را بر طرف مىنمايد . 18 - ضماد آن براى تحليل ورم‌هاى گرم مفيد است . 19 - گشنيز تازه را با نان خشك بكوبيد و ضماد كنيد . درد چشم و خارش آن را بر طرف مىنمايد . 20 - سرب را با آب گشنيز بساييد و بر زخم سرطان بگذاريد ، بسيار نافع است . 21 - آب تازهء آن را بگيريد و روى يك ورقه سرب خيلى نازك بماليد و آن سرب را روى گلو ببنديد . گرفتگى صدا را بر طرف مىسازد ، اگر روى محل گواتر ببنديد و روزى دو يا سه بار عوض كنيد و مدتى ادامه دهيد ، بهبود حاصل مىگردد . 22 - گشنيز تازه را آب بگيريد و 30 گرم از آب آن را با سركه و سماق مخلوط كنيد و شب موقع خواب بخوريد . آرام‌بخش و خواب‌آور است . تخم گشنيز طبيعت آن : سرد و خشك است . تركيب شيميايى : اسانس روغنى 26 / 19 درصد - مانى تول - كورياندرول - فلاونوئيد گليكوزيد . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . تونيك و بادشكن و ضد قى و شير افزاست ، سينه را نرم مىكند و سرفه را تسكين مىدهد ، سرماخوردگى و خفقان را بهبود مىبخشد ، تب‌هاى نوبه‌اى و سوءهاضمه و سرخك و وسواس را درمان مىكند ، سيلان اسپرم را بند مىآورد . براى زخم‌هاى مجارى ادرار مفيد است ، ضد قى و مفرّح و مقوى قلب و دماغ است ، براى كرم معده و تب‌هاى نوبه‌اى مفيد مىباشد . 2 - بعد از هر غذا يك قاشق قهوه‌خورى از آن را در يك فنجان آب جوش ده دقيقه دم كنيد و