11 - آن را در سركه بخيسانيد ، بعد خشك كنيد سپس بو بدهيد و روزى چندين بار ببوييد . زكامهاى افراد سردمزاج را بهبود مىبخشد . 12 - آن را مثل غبار نرم بساييد و با روغن گل سرخ مخلوط كرده و به صورت قطره در گوش بچكانيد . براى تسكين درد گوش ، درمان كرى و رفع سنگينى شنوايى كه از ضربه ايجاد شده باشد مفيد است . ارزن نام‌هاى ديگر : دخن - جاورس - گاورس - درى - الم Spiked millet - Millet . commun - Millet . bianc - Millet - Miliade - Mil - Crand . nillet - Petit millet - Millet des oiseaux - مشخصات : گياهى از خانوادهء Gramineae ، نوعى از گاورس است . گياهى دارد يك ساله داراى ساقه‌اى افراشته كه ارتفاع آن پنجاه تا صد سانتيمتر مىشود . برگهاى آن سبز دراز و بدون دمبرگ ساقه را در بقل گرفته و نك‌تيز است ، ميوه يا دانه‌هاى آن در اطراف انتهايى محور گل‌دهنده به صورت خوشهء مركب و متراكم و دانه‌هاى آن ريز و كمى مسطح به رنگهاى مختلف است . دانهء ارزن طبيعت آن : سرد و خشك است . تركيب شيميايى : ريسين‌اولئيك اسيد - لينولئيك اسيد - مارگارى نيك‌اسيد - فورميك‌اسيد - آلكالوئيد روغنى - ليزين - آرژرىنين - هيستيدين - كولين - سيتوسترول - فيتوسترول . آميلاژ . ويتامين‌هاى : B , A و C در دانهء ارزن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - خوردن طبخ‌شدهء آن صالح الغذاست ، يبوست و اسهال را بر طرف مىسازد ، مدّر است ، سوزاك و استسقا را درمان مىكند ، درد زايمان را كاهش مىدهد . 2 - دانهء پوست گرفتهء آن را در شير بپزيد و بخوريد . براى نرم كردن سينه و توليد اسپرم مفيد است . 3 - آب جوشاندهء آن براى شستن تاول‌هاى پوست به كار مىرود . 4 - آن را بسوزانيد و خاكسترش را با روغن مخلوط كنيد و براى التيام دادن زخم به كار ببريد . زخم گياه ارزن