احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

824

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

سانتيمتر كه شيرابه يا مايع سفيدى ترشح مىنمايد . برگهاى آن دراز و با بريدگىهاى عميق و نوك‌تيز كه شكل دندان شير به آن مىدهد ، برگها گروهى به شكل يك دسته برگ از يقه ريشه خارج مىشود . طبق گلهاى آن زرد طلائى كه به صورت منفرد در انتهاى شاخهء گل‌دهنده كه توخالى است ظاهر مىشود . ميوهء آن فندقه و خشك و مغز آن مجزا و نچسبيده است ( مانند آفتاب‌گردان ) و در انتهاى هر ميوه يك كاكل معمولا سفيدرنگ قرار دارد ، ميوه‌ها بطور گروهى به شكل كروى قرار دارند و به سبب وجود كاكل پس از رسيدن به آسانى پراكنده مىشوند . اين گياه معمولا در چمنزارها ، مزارع يونجه ، اسپرس ، اراضى مرطوب كنار نهرها به‌طور خودرو مىرويد . گونه‌هاى متعددى از اين گياه در مناطق مختلف ايران از جمله در كوههاى كرمان ، كوههاى دالكى جنوب و سبزكوه و دنا در فارس ، بلوچستان ، منطقهء تهران ، آذربايجان در پلور ، كرمانشاه سابق ، گيلان و لاهيجان مىرويد . اين گياه در اغلب مناطق معتدله آسيا و در هند و چين و ساير مناطق معتدلهء عالم نيز مىرويد . برگ كاسنى زرد طبيعت آن : سرد و خشك است خواص درمانى : 1 - آب جوشاندهء آن را بنوشيد . تونيك خنك‌كننده و معرّق و قابض و مقوّى معده و قاعده‌آور است ، خون را صاف مىكند ، براى قطع خونروى از سينه و ازدياد ترشح شير و صفرا مفيد است ، جوش و خارش و كورك و آبسه و زخم را التيام مىبخشد ، براى درمان گزيدگى مار و جراحتهاى داخلى و رفع خنازير و جلوگيرى از پوسيدگى دندان مفيد است . 2 - آب آن را بگيريد و با روغن زيتون مخلوط كنيد و بخوريد . براى دفع مسموميت اكثر سموم نافع است . 3 - ضمادى كه از خيس‌شدهء گياه درست شود . اگر هر روز روى ورمهاى سرطانى پستان گذارده شود مفيد است . 4 - از آن به صورت كمپرس گرم استفاده كنيد . براى رفع التهاب و تسكين نافع مىباشد . 5 - شياف عصارهء آن براى رفع ورمهاى داخلى فرج و رحم مفيد است . 6 - شيرابهء آن را به چشم بماليد . براى درخشان نمودن سفيدى چشم و افزايش بينايى مفيد است . ريشهء كاسنى زرد خواص درمانى : 1 - براى ناراحتيهاى مزمن كبد و كليه و رفع سنگ صفراوى مفيد است . 2 - ضماد آن در محل عقرب‌زدگى و نيش زنبور و مار اثر شفابخش دارد .