احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
816
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
تهران و كوههاى توچال و پسقلعه ديده مىشود . اين گياه غالبا در كنار آبهاى راكد مىرويد . طبيعت آن : خيلى گرم و خشك است تركيب شيميايى : حدود 2 / 1 درصد مادهء اريتروسنتورين - يك گلوكوزيد - نوعى رزين به نام سنتورى رزين - كمى قند . خواص درمانى : 1 - ده گرم از آن را بجوشانيد و آب صافكردهء آن را با كمى قند شيرين نموده بنوشيد و مسهل و پاككننده و خشككننده است ، براى قطع تب نافع است ، جاذب بلغمهاى لزج مخاطى از اعماق بدن مىباشد 2 - پنجاه تا شصت گرم شاخههاى گلدار آن را در يك ليتر سركهء سفيد دوازده ساعت بخيسانيد سپس دم كرده و صاف نماييد و قبل از هر غذا يك فنجان بنوشيد . كهير را درمان مىكند . 3 - اگر 10 گرم سرشاخه و برگ و گل آن را در 350 گرم آب بپزيد تا به نصف برسد و سپس از آنها را خوب ماليده بفشاريد تا كه عصارهء آن خارج شود و پس از صاف نمودن با شكر مخلوط نموده و بياشاميد . براى تنقيهء دماغ و اعصاب ، رفع سختى تنفس و اخلاط خونى از سينه ، تسهيل خروج صفرا و زردآب و سودا و بلغم لزج ، درمان صرع ، تسكين درد مفاصل ، بازكردن انسداد كبد و طحال ، رفع سختى طحال و رفع ضرر سموم گزندگان بخصوص عقرب بسيار نافع است . 4 - ده گرم از آن را بجوشانيد بعد آب صافكردهء آن را با ماء العسل و كمى قند مخلوط نموده بنوشيد براى تسكين درد پشت و درد مفاصل و سياتيك بسيار نافع است 5 - شستن و كمپرس كردن اعضاى بدن با آب دمكردهء آن كزاز را درمان مىكند 6 - آن را با پيه مخلوط و ضماد كنيد . از شكافتن و بازشدن و پريشان شدن جراحتهاى بزرگ تازه و كهنه جلوگيرى مىنمايد ، ورم آنها را تحليل مىبرد و التيام مىدهد 7 - هيجده گرم از آن را با روغن كنجد دم كنيد و اماله نماييد . براى تسكين سياتيك و درد پشت بىنظير است زيرا اخلاط صفراوى و سوداوى و بلغمى لزج را خارج مىسازد و دردها را تسكين مىدهد . اما پس از تسكين ادامه ندهيد زيرا ممكن است موجب اسهال خونى شود .