احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
814
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
قهوه نامهاى ديگر : بنّ . Coffee . Seed - Coffee . bean - Graine . de . cafe - Coffea - arobica . مشخصات : ميوهء گياهى است از خانوادهء Rubiaceae ، كه آن درختچهاى است نسبتا بلند به ارتفاع پنج تا هشت متر . برگهايش هميشهسبز و ناخزان ، براق ، ليز و متقابل است . گلهاى آن به رنگ سفيد درخشان كه بهطور گروهى و فشرده در كنارهء برگها ظاهر مىشود . ميوهء آن تخممرغى شكل و به اندازهء فندق كوچكى است و پوست نازكتر از پوست فندق به رنگ قرمز تيره كه در زمان رسيدن معمولا محتوى دو عدد دانهء قهوه است . از يك طرف محدب و از طرف ديگر صاف مىباشند و در امتداد طولى دانه شيارى مانند گندم ديده مىشود . اين درخت بومى حبشه بوده و بيشتر در نواحى كوهستانى اماكن گرم زمين مانند آفريقا و بعضى كشورهاى عربى و آمريكاى جنوبى مىرويد . طبيعت آن : سرد و خشك است . تركيب شيميايى : مواد چرب - مواد ازته - موم - قند - آلكالوئيدكافئين - گزانتين - هايپوگزانتين - گوانين - تريگونلين - كولين - نياسين - آدنين - مركاپتان - اسيد كوفاليك - سيتريكاسيد . خواص درمانى : 1 - آب دمكردهء آن را بنوشيد . مدرّ بول و محرّك و بازكنندهء گرفتگىها است ، مسكّن غليان خون و مسكّن حدّت صفرا و سودا و سوزاندن آن مىباشد ، براى رفع مسموميت از ترياك و فرآوردههاى ترياك و ساير مواد مخدّر مفيد است و حالت چرت و خواب مسمومين را از بين مىبرد ، تبهاى عضوى را تسكين مىدهد ، بدن را در مقابل ناراحتىهاى روحى مقاوم مىسازد ، عمل هضم را سهل مىكند ، بواسير ، احتناق روده ، يرقان ، و با و جذام را درمان مىكند ، سردردها و چشم دردها را تسكين مىدهد ، براى درمان ماليخوليا مفيد است ، ناراحتىهاى مثانه ، قولنج مثانه و كليه را بر طرف مىسازد ، براى كسانى كه خواب زيادتر از حالت طبيعى دارند مفيد است و خواب آنان را متعادل مىكند ، خشككنندهء رطوبات زيادى امعاء مىباشد ، قابض است و در قطع بعضى اسهالها مؤثر واقع مىشود . شاخه و انواع دانه قهوه 1 - نوع مارتىنيك 2 - موكا 3 - بوربن 4 - مقطع ميوه